1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 224

180

GRAFRITUEEL EN KERSTENING

De N-Z richting is met zekerheid geconstateerd in Broekeneind op Hoogeloon (Noord-Brabant). 3i Dit door Glasbergen opgegraven grafveld kenmerkt zich door grote eigenzinnigheid. 16 inhumatiebijzettingen zijn min of meer N-Z gericht; waar met zekerheid vast te stellen, lag de schedel aan het N-einde (N-Z richting dus), maar in 3 gevallen is Z-N richting waarschijnlijk (graven 8-10). 10 graven liggen O-W met voor zover vaststelbaar de schedel in het oosten (O-W richting), uitgezonderd waarschijnlijk graf 23 dat W-O oriëntatie bezat. Alle gr africhtingen zijn hier dus vertegenwoordigd. De oriëntaties vertonen overigens dergelijke schommelingen, dat men zich kan afvragen of men er in dit geval te veel achter moet zoeken. Zeker lijkt, dat de begraafplaats opzettelijk werd aangelegd bij een prehistorische tumulus, zoals dat in die tijd niet ongebruikelijk was. ^2 Naast de inhumaties zijn er tenslotte 15 crematiegraven, die het karakter van Brandgruben bezitten. Ook in Alhpen zijn aanwijzingen voor crematie gevonden. 33 Een enorme verscheidenheid van grafritueel dus en in feite een situatie die niet principieel van die in de laat-Romeinse periode verschilt. Ook onze vraagstelling moet derhave dezelfde blijven. Vooral de zesde/zevende-eeuwse crematiegraven hebben veel stof doen opwaaien. Het is moeilijk hen precies te dateren, maar in tegenstelling tot enkele jaren geleden 34 zie ik thans geen reden om de crematies van Broekeneind alle in de zevende eeuw te plaatsen. Zij kunnen over de hele linie gelijktijdig met de schachtgraven zijn voorgekomen. Roosens vermeldt een Brandgrube „met lengteas in de gebruikelijke oost-west richting" uit het Belgische Grobbendonk (provincie Antwerpen) die absoluut gelijktijdig is met een nabijgelegen W-O inhumatie. Het zijn beide dubbelbijzettingen van een man en een vrouw; zij dateren uit het eind van de zesde eeuw. Vaak wordt aangenomen, zeer onlangs nog door Weidemann, 33 dat deze crematiegraven in Zuid-Nederland en Noord-België een vreemde invloed uit het over-Rijnse vertegenwoordigen. Dat is echter bij de huidige stand van kennis op zijn zachtst gezegd onvoorzichtig. Het is allerminst uitgesloten, dat in genoemd gebied de zede van de lijkverbranding zich gedurende de vijfde eeuw in het zuiden van ons land gehandhaafd heeft en dat de Hoogeloonse crematiegraven een inheemse traditie voortzetten. Wel lijkt ons zeker, dat in de zesde en zevende eeuw de lijkverbranding als een niet-christelijke zede beschouwd moet worden. Wanneer de Franken in noord-Gallië met het christendom kennis-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen