1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 229

W. A. VAN ES

185

tingen: Z-N, W-O en tenminste één maal O-W. Het enige graf, waarvan en richting en datering zijn overgeleverd, is een vijfdeeeuwse ZW-NO gerichte inhumatie. Z-N graven komen in de vierde en vijfde eeuw in het noorden vrij algemeen voor (bijvoorbeeld Galgenberg bij Cuxhaven, 53 Mahndorf of Bremen, 5* Looveen bij Wijster, Aalden, Zweelo, Rhenen en Wageningen; in de twee laatste grafvelden ook enkele N-Z graven). In Hoogebeintum blijft het onzeker, of tot deze vroege periode ook reeds W-O graven behoren. Elders is dit echter stellig het geval: Galgenberg graf 28; ook de prinses van Zweelo, die haar dagen in het vijfde-eeuwse Drente sleet, ligt, of eigenlijk lag tot 1952, W-O begraven. De conclusie: in de vierde en vijfde eeuw treden in Noord-Nederland gemengde grafvelden op. 55 De inhumatiegraven zijn overwegend Z-N gericht, maar ook georiënteerde bijzettingen ontbreken niet. De oorsprong en achtergronden van dit grafritueel zijn moeilijk te doorgronden, maar dat het christendom in dit gebied zo vroeg al een rol zou spelen, is te onwaarschijnlijk om ook maar te veronderstellen. Hier komt ons een door Van Doorselaer gemaakte opmerking in de zin, namelijk dat ook voor de Germanen de zon in het oosten opging. Het verschil met de gelijktijdige Zuidnederlandse grafvelden is vooral gelegen in de belangrijker rol, die de crematie in het noorden speelt. De ontwikkelingen in de zesde eeuw blijven voorlopig in duister gehuld, maar in de zevende eeuw doen zich weer grafvelden aan ons voor. Een oude bekende is Godlinze, door Van Giffen in 1918 onderzocht. 5G Kenmerken van deze begraafplaats zijn: crematie naast begraving - een gemengd grafveld dus -; de meeste schacht graven liggen min of meer W-O, enkele echter Z-N (deze laatste zijn opvallend diep en het enige zwaard van dit grafveld komt uit een Z-N graf); rijke graven vormen een uitzondering, de meeste graven hebben geen of hoogstens zeer arme bijgaven. Zonder enige twijfel kwamen de drie verschillende grafvormen aanvankelijk naast elkaar voor. 57 Het is mogelijk, maar niet zeker, dat de W-O inhumatie het langer dan de twee andere heeft uitgehouden. Het grafveld als geheel reikt tot in de negende eeuw. Dezelfde kenmerken hebben ook de grafvelden van Putten 5f) en Katwijk. 59 Tot deze zevende/achtste-eeuwse groep behoren waarschijnlijk ook Rijnsburg, ^o Hoogebeintum, misschien ook Monster, 6i Ermelo 82 en eventueel nog andere grafvelden (bijvoorbeeld Leersum), die echter te onvolledig bekend zijn om op dit punt ook maar enige zekerheid te verschaffen. Genoemde grafvelden liggen alle in

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen