1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 59

39

F. J. TOLSMA

Een voor de psychiater interessant probleem is of het politieke-, filosofische- en religieuze pessimisme t.o.v. de bestaande orde samenhangt met de mentaliteit van degene, die het verkondigt. Uit de aard der zaak verklaart een bepaalde pessimistische instelling niet een pessimistische filosofische bijdrage. Toch krijgt men de indruk, dat de stemming van de mens mede zijn theorieën beïnvloedt en een belangrijke bron is waaruit de inspiratie gevoed wordt. Temporalisatie en regionalisatie (localisatie) We onderscheiden wat het temporele aspect van de negatieve toekomstverwachting betreft-4 modificaties: a. Er is geen wezenlijk uitzicht. b. Men veiAvacht uitzicht op betrekkelijk korte termijn, gepaard gaande met het vergaan van de bestaande wereld. Als voorbeeld noem ik de stichting van een nieuw Jeruzalem (Wederdopers in de 16e eeuw). Een ander voorbeeld is: In 1970 of 2000 zal de eindcatastrofe zijn, zoals bepaalde groepen aannemen. e. Uitzicht op langere termijn (het einde der tijden). d. Men wil direct op kunstmatige wijze een hemel op aarde hebben met behulp van psychotrope substanties (morphine of psychedeleca). Interessant is in dit verband het fenomeen der regionalisatie, d.w.z. de uitredding voltrekt zich op een bepaalde plaats. Het nieuwe Jeruzalem van sommige wederdopers lag in Straatsburg. Enkele jaren geleden verzamelde een arts zich met een groep gelovigen op de Mont Blanc, enz. Wordt de overwinning van het onheil uitgesteld tot het einde der tijden, de z.g. uitgestelde heilsverwachting, wat nogal eens voorkomt indien men teleurstellende ervaringen heeft gehad, dan hoopt men hetzij op een nieuwe aarde in zijn geheel of op een hemel, die ergens gelocaliseerd wordt geacht in de ruimte. Volgens Sierksma (7) komt het thema van een nieuwe hemel of een nieuwe aarde bij vrijwel alle culturen voor. Dit leidt bij Sierksma tot een agnosticisme. In tegenstelling daarmee schreef Berkhoff (2) onlangs een boek, getiteld ,,Gegronde verwachting". Onheil en psychische

inductie

We hebben in het begin reeds gesproken over de betekenis der psychische inductie, d.w.z. de beïnvloeding van anderen door een

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen