1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 214

170

GRAFRITUEEL EN KERSTENING

Deze controverse is voor ons op dit moment verder niet belangrijk. Onomstotelijk vast staat, dat het bewuste graf de laatste rustplaats is van een dame uit de hoogste Frankische hofkringen. Daar - in die kringen - werd in de tweede helft van de zesde eeuw het christelijk geloof beleden en het graf van Arnegunde is bijgevolg een betrouwbaar voorbeeld van een „christelijke bijzetting". Dit wordt ten overvloede onderstreept door het gelijkarmige kruis, dat in de versiering van de beide schijffibulae de centrale plaats inneemt. Hiermee zijn wij aangeland bij een vraag, die de archeologie altijd heeft gefascineerd, namelijk de vraag: wat zijn de archeologische kenmerken van het christendom; heeft de opkomst en de verbreiding van deze religie in de bodem sporen nagelaten, die voor de archeoloog herkenbaar zijn? Vele onderzoekers in de ons omringende landen, met name in Duitsland, hebben reeds naar een antwoord op deze vragen gezocht. Sinds het verschijnen van Paul Reinecke's belangrijke artikel, Reihengraber und Friedhöfe der Kirchen, 3 zijn al meer dan veertig jaren verstreken, maar nog steeds staat deze kwestie in het middelpunt van de belangstelling. Ook in ons land is van oudsher een levendige interesse voor deze vragen aanwezig; deze blijkt bijvoorbeeld al in 1919 uit de toen verschenen publikatie van Van Giffen over het grafveld van Godlinze in het noorden van Groningen. * In tegenstelling tot elders is het bij ons echter nog niet tot speciale en samenvattende studies op dit terrein gekomen. Wanneer wij nu vanmiddag een enkel woord aan deze materie wijden, is dat geenszins met de bedoeling die leemte op te vullen. Daartoe is meer nodig dan een enkel woord; bovendien is het materiaal dat de Nederlandse archeoloog thans in eigen land ten dienste staat, nog zeer gering. Het onderzoek van de eigenlijke cultusgebouwen speelt in de archeologie van het christendom uiteraard een belangrijke rol. De sporen van de eenvoudige houten kerkjes uit de vroegste periode worden in ons gebied echter zelden aangetroffen. Zoekend naar een antwoord op de hier gestelde vraag komt men als vanzelf terecht bij de begraafplaatsen van onze heidense voorvaderen. Het grafritueel vloeit uiteindelijk voort uit religieuze opvattingen, ook al kan het in hoge mate tot een maatschappelijke conventie worden. Het is zeer aannemelijk, dat veranderingen in de godsdienstige voorstellingen van een samenleving onder bepaalde omstandigheden leiden tot wijzigingen in haar dodenbestel. Dat de invoering van het christendom veranderingen in het dodenbestel met zich bracht, is op zich zelf geen onwaar-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen