1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 174

134

GEDRAGSONDERZOEK AAN DIEREN

horloge een mechanisme bevindt dat de input voor enige tijd opslaat en in een nieuw tempo beschikbaar stelt, alsmede mechanismen die maken dat deze input op de verschillende soorten wijzers een kwantitatief verschillend effect heeft. Door preciese metingen kan men de werkingswijze van deze mechanismen nog scherper omschrijven, vaak zelfs met formules voorstellen. De etholoog tracht hetzelfde te doen ten aanzien van de door hem gepostuleerde gedragsmechanismen. De vragen waar nu precies in het organisme deze mechanismen zijn gelegen, hoe zij zijn gebouwd en hoe zij in detail werken, kunnen pas worden opgelost wanneer de black box wordt geopend. Ook bij het horloge is openen de enige manier om de veer te vinden en de werking van het raderwerk geheel te kunnen begrijpen. Deze taak, die bij het gedragsonderzoek neerkomt op neurophysiologisch, neuroanatomisch en endocrinologisch onderzoek, rekent men gewoonlijk tot de fysiologie. Men kan het dus als een taak van de ethologen beschouwen om het zeer complexe fenomeen gedrag dusdanig te analyseren, dat hypothesen kunnen worden opgesteld over de aanwezigheid van een aantal concrete mechanismen. Hierdoor wordt het gedrag aanpakbaar gemaakt voor de fysioloog, die dan het onderzoek, vaak samen met de etholoog, verder kan verdiepen. Bij de bespreking van de resultaten zullen we een, waarschijnlijk te kunstmatige, scheiding maken tussen de mechanismen die de ontvangen zintuigprikkeling (informatie) verwerken en die welke het complex van de spierbewegingen opbouwen. Onderzoekingen over dit complex kunnen het beste worden begonnen met het nauwkeurig waarnemen gedurende langere tijd van het gedrag van één of meer dieren van dezelfde soort in een zo natuurlijk mogelijke omgeving en bij voorkeur op kwantitatieve wijze, met bepaling van het aantal malen dat een bepaalde handeling per tijdseenheid voorkomt, of van de tijd die aan de handeling wordt besteed. In de eerste plaats valt ons dan op dat het mogelijk is om verschillende handelingen te onderscheiden en met namen aan te duiden. De verschillende handelingen blijken bij alle individuen van dezelfde soort voor te komen in een nagenoeg gelijke vorm; ze zijn stereotiep en karakteristiek voor de soort. Het is vooral de Oostenrijkse dierpsycholoog Lorenz die de betekenis van dit verschijnsel heeft onderkend (Lorenz, 1937, 1965). Hij noemde deze handelingen „Erbkoordinationen" omdat de vorm naar zijn mening in hoge mate door erfelijke factoren zou worden bepaald. Deze stereotiepe handelingen kunnen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen