1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 292

236

ZEDELIJKE STUURLOOSHEID ENZ.

van-samenleven, voor politieke controle, want al deze dingen, ook het democratisch overleg, kosten tijd. Kunstenaars zijn de ondergrondse seismografen van de cultuur. Zo kenmerkt Tajiri zijn werk door de geest van de cultuur: haast, erotiek, geweld. Hoe hoger het maatschappelijk tempo — en het stijgt nog steeds — des te meer kans is er dat de cultuur in handen komt van een dictatuur of oligarchie. Want het is een logisch-mathematische wet, waar niemand, ook een samenleving niet, zich aan kan onttrekken, dat een systeem dat zich kenmerkt door incohaerente en ondoorzichtige veranderingen, alleen geregeld en onder controle gehouden kan worden door regelmechanismen die sneller reageren dan de veranderingen optreden, die men wil beheersen. Democratie en zedelijke bezinning zijn zeer langzame regelmechanismen. We moeten kiezen tussen hoog maatschappelijk tempo en democratie. Het is duidelijk dat we in overgrote meerderheid kiezen voor expansietempo. We laten de zaken over aan deskundigen en denken dat we met wat we politieke vernieuwing noemen, de technocratie kunnen tegenhouden. We vechten ondertussen allemaal over inkomen, loon en prestige, d.i. schijn. De technocraten weten dit en geven ons wat we wensen. 4. Wat verstaan we onder „techniek"? NW en techniek nemen in deze cultuur een sleutelpositie in, maar beschikken niet over de sleutels. Deze zijn in handen van managers en economen. Maar wat is dan eigenlijk „techniek"? Het woord is veelduidig. Ik sluit de betekenis uit, die ligt in bijv. de „techniek" van onze tennisslag. In par. 2 heb ik via het immanent technisch ethos de „techniek" in engere zin trachten te beschrijven. In par. 3 heb ik gesteld, dat zelfs dit minimum-ethos wordt afgewezen door de samenleving. Laat ik het proberen met een definitie, hoewel ik dat gevaarlijk vind voor levende systemen. „Techniek in engere zin" is het veelvormig, steeds groeiende en veranderende bemiddelingsproces tussen enerzijds onze kennis van de natuurwetenschappelijke wetmatigheden, anderzijds de behoeftigheid van de mens in de natuur en de cultuur, een bemiddelingsproces, dat zich uitdrukt via aan die behoefte aangepaste manipulering van materie, energie en informatie met behulp van machines, apparaten, processen, automaten, kortom met werktuigen. Men kan het ook met een vergelijking proberen. Techniek in engere zin is dan het brongebied — de NW-lijke en technische laboratoria en werkplaatsen — en vandaar uit stroomt dan het stroom-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen