Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 170

146 REDE JHR MR CH. J. M. RUYS DE BEERENBROUCK

arbeid voor Uwe beginselen, Uwe Universiteit, Uwe partij; ik be-

wonder Uw offer en heb eerbied voor Uw dikwerf harden strijd,

die staat — en dat hebben wij gemeen — in het lichtende teeken

van Gods meerdere eer.

En als het er op aan komt over onzen onrustbarenden tijd een

scheidingslijn te trekken, dan zeg ik mij veilig te voelen aan dien

kant van die lijn, waar ook gij staat!

Het ligt voor de hand en kan zijn waarde hebben Uw herden-

kingsdagen te stellen in het licht der politieke geschiedenis van

Nederland in de laatste 100 jaren, waarin het groote en belang-

wekkende hoofdstuk „Schoolstrijd" zoo'n voorname plaats inneemt.

Men moet zich herinneren de reactie op het moedig initiatief

Uwer kloeke voormannen. Men mag zeggen, dat deze stap door

vele buitenstaanders werd ontvangen hoofdschuddend, dat ont-

steltenis verried.

Gaat het aan, zoo vroeg men zich traditioneel bezorgd af, dat

particulieren, los van het overheidsgezag, andere particulieren,

eveneens los van dat gezag, tooien met den hoogleeraarstitel ? Dat

aldus hooger onderwijs wordt gegeven door anderen, dan door

hen, op wien het hoogste staatsgezag en de daardoor veronder-

stelde vorming, zijn stempel heeft gedrukt?

Men kon zich in die dagen troosten en geruststellen — zoo

meende men — hiermede, dat de invloedssfeer van die z.g. Vrije

Universiteit toch vrijwel gering en machteloos zou blijken. Immers

met het begrip Universiteit had deze nieuwe instelling niet veel

meer gemeen dan den naam. Haar studenten, wilden zij zich den

weg gebaand zien tot ambten die academische graden vorderden,

moesten toch weer bij de hoogleeraren der overheids-Universiteiten

terecht komen.

Doch deze kamp om den evenwaardigen titel aan de „Vrije"

achtten hare tegenstanders slechts een spiegelgevecht. De ware strijd

moest gestreden worden voor het forum der ofTicieele wetenschap I

Bijna een kwart eeuw moest sedert de stichting der school ver-

strijken, vóórdat ook hier de Wetgeving zich van juistere begrippen

doordringen liet.

Maar dank aan God, Deus scientiarum Dominus, Uw groote

Abraham Kuyper heeft zijn handteekening gezet onder de gewij-

zigde Hooger Onderwijswet die, naast vele andere verbeteringen

U en anderen recht deed, die aan Uwe Vrije Universiteit het „jus

promovendi" bracht.

Uw leider, groot van hart en groot van stijl, zag aldus de kroon

gezet op zijn werk dat, hoe grootsch ook, ongekroond bestemd was

halfslachtig te blijven.

Wij beseffen het thans nog, hoe deze „vrijmaking van het

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen