Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 241

REDE PROF. MR A. ANEMA 211

wie God naar Zijn Woord wenscht te dienen de vraag, die de

meeste zorg baart, wel deze: waarom toch altijd weer de inzinking

na de opvlamming in het geestelijk leven en het krachtsbetoon der

belijders van Zijn naam? Hoe vinden wij de middelen voor het

bewaren der vastigheden, waarop dat leven is gegrondvest en

waaruit het de sappen voor zijn zielskracht opzuigen moet?

Hoe poover zijn te Geneve de resten thkns van wat voor ruim

drie eeuwen het genie van Calvijn en het talent van Beza maakte

tot een geestelijke schatkamer voor de geheele West-Europeesche

en later ook voor de Amerikaansche beschaving! Hoe werd het

goud verdonkerd in het overige Zwitserland, in West en Zuid-

West Duitschland, waar het eens zoo heerlijk begon te glanzen.

Is niet in Frankrijk, waar eens het Calvinisme niet enkel onder de

kleine luyden, maar evenzeer bij den adel, ja tot in den hofkring

toe, zijn machtigen aanhang vond, de mikroskoop het eenig optisch

instrument geworden, waarmede nog de sporen zijn te ontdekken

van de geestelijke welvaart van weleer?

Hoe is het in ons eigen land gegaan na het hoogtepunt van

Dordrecht, hoe was het in de achttiende eeuw in den christenkring

slaperiger gedachtenisse ? Opnieuw is ten onzent een halve eeuw

geleden dat Gereformeerde leven, dat ons zoo lief is, opgevlamd

met onverflauwden gloed, en de vonken zijn van hieruit over-

gespat naar andere landen, maar wie waarborgt ons, dat niet

straks weer datzelfde staat te gebeuren, wat toen ook gebeurd is;

dat de laaiende vlam niet zal verflikkeren tot smeulend stroovuur

onder den druk van een verdroogde dogmatische aschkorst; dat

niet een benauwend visioen van een vallei vol dorre doodsbeen-

deren aan den geestelijken gezichtseinder zal opdoemen en dat

niet door wie in die kille atmosfeer niet kan leven, tevergeefs

koestering zal worden gezocht in het ijdele gevoelsspel der sec-

tarische mystiek, vanwaar geen waarachtige warmte uitstraalt? Wij

zijn daaraan nog niet toe, neen, gelukkig niet, nog bij lange niet,

maar is elke vrees voor een terugloopen van het getij in ieder

opzicht van allen grond ontbloot?

Laat het ons onmiddellijk erkennen: een volstrekte waarborg,

om zulk een teruggang te verhoeden, ligt buiten menschelijk bereik.

Wij redeneeren wel heel geleerd over de zielkunde der gemeen-

schap, maar onze kennis dienaangaande is nog zeer armelijk en

bij het uitermate verwikkeld karakter der materie, waarover het

hier gaat, is het op zijn zachtst genomen aan gegronden twijfel

onderhevig, of ooit uit dezen hoek veel heil is te wachten voor

ons vraagstuk. Daarbij komt, dat de geestelijke meteorologie nog

heel wat onbetrouwbaarder is dan haar stoffelijke zusterweten-

schap, die toch reeds in haar dagelijksch weerbericht wijselijk zich

V. u. *

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen