Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 144

124 REDE MR TH. HEEMSKERK

en de menschelijke samenleving, trots alle zonde, gebrek en ellende,

tot hiertoe wordt in stand gehouden.

De Vrije Universiteit gaat dus uit van een dogma. O ja! maar

het hebben van een uitgangspunt bij wetenschappelijk onderzoek

is niet eene eigenschap uitsluitend van hen, die gelooven. Neen,

ieder, die zich aan zulk een onderzoek zet, heeft zulk een uitgangs-

punt, het moge hem dan min of meer helder voor den geest staan.

Het eenige onderscheid is, dat wie het geloof verwerpt, een ver-

keerd uitgangspunt heeft, humanistisch of materialistisch b.v„ en

dus reeds daardoor aan een groot gevaar is blootgesteld tot ver-

keerde resultaten te komen, of zich te beperken tot het vinden

van sommige feitelijke gegevens, zonder tot den onderlingen samen-

hang door te dringen, tot kennis dus, zonder wetenschap.

Het geloof in de Goddelijke openbaring is dan ook het eenig

juiste uitgangspunt voor het Universiteitsbegrip, berustende op

op wat in het Latijn genoemd wordt de Universitas Scientiarum,

waarmede wordt aangeduid, dat de wetenschap in al hare onder-

deelen en den onderlingen samenhang daarvan één geheel vormt,

dat alles omvat. Die onderlinge samenhang van alle onderdeelen

der wetenschap bestaat omdat zij wortelt in God. Ware dit niet

zoo, dan zou er geen reden zijn om dien samenhang aan te nemen.

De eenige maar afdoende reden om dien aan te nemen is het

geloof in God en in Zijne algemeene, universeele en bijzondere

openbaring

Onze Universiteit zou dit sterker en onweerstaanbaar openbaren,

indien zij volledig kon uitgroeien^ voor alle vakken en tusschen

alle faculteiten innige wederkeerige voeling steeds kon onder-

houden, en als wij op aarde volledig wetenschap konden hebben.

Maar onze afmetingen zijn nog bescheiden; de voeling moet vaak

op intuïtie berusten, en: wij kennen ten deele, zooals de Apostel

Paulus ons herinnert.

Toch staat zij op universitair standpunt in tegenstelling tot de

overheids-universiteiten, waar geen samenhang van alles vaststaat,

en waarvan het beginsel medebrengt, dat men tevreden moet zijn

met onsamenhangende fragmenten.

Brengen deze laatsten niettemin ook eenig inzicht in den onder-

lingen samenhang, dan is het slechts omdat de kracht der waar-

heid meerder is dan een verkeerd beginsel.

Het voorafgaande moge nog eenige toelichting vinden in eene

korte beschouwing van de verhouding der Vrije Universiteit tot

den Staat, de Kerk en de Gereformeerde volksgroep, die haar

onderhoudt.

1. De verhouding tot den Staat. Voorop ga, dat de Staat niet

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen