Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 76

62 PRIJSVRAGEN

Na verkregen verlof tot het openen van het naambriefje, bleek

de auteur te zijn de Eerwaarde Zuster Agnes Dicker, doctoranda

in de klassieke letteren aan de Keizer-Karel-Universiteit te Nijmegen

en leerares aan het R.K. Meisjeslyceum te Rotterdam.

IV. Een in het Nederlandsch geschreven verhandeling, groot

122 blz. folio, waarbij gevoegd afbeeldingen van een tarracottabuste

en een mozaïek illustreerende superbia en humilitas. Motto:

CHRISTIANUS ES, NON ROMANUS.

De auteur ontwikkelt een kritische opvatting van de traditie

over het volkskarakter der Romeinen, zooals dit leefde in de

Romeinsche historiografie en gaat na^ in hoeverre Augustinus

van haar afhankelijk was en zich van haar vrijmaakte. Hij beperkt

zich niet tot bespreking van de Civitate Dei I-V en parallelle

teksten, maar wijst ook verschillen aan met andere geschriften

van Augustinus, met name zijn Confessiones. Na de bespreking

van het materiaal beziet hij dit verklarend vanuit het centrale

leerstuk der gratia, waarmee z. i. zekere gunstige uitspraken van

den kerkvader ten aanzien van de Romeinen niet strooken. Deze

uitspraken toeschrijvend aan den wervenden opzet van de Civitate

Dei roept de auteur voor de verklaring van de contradicties psy-

chologische gezichtspunten te hulp. Hij typeert n.l. de houding van

Augustinus tegenover de grootheid der Romeinen in aansluiting

aan Harnack en met gebruikmaking van Scheler's theorie van het

ressentiment.

Uit de beschrijvende hoofdstukken van deze verhandeling spreekt

een flink vermogen tot analyse en interpretatie, zoolang de auteur

bezig is met de verhouding van Augustinus tot zijn voorgangers

op het gebied der historiographie. Minder gelukkig is hier reeds

de historische typeering van het Christendom, speciaal in de oud-

heid, en van de christelijke geschiedschrijving. Meer bedenkingen

wekt het verdere van het werk, dat de belichting en verklaring

van het materiaal wil brengen. Zoo mist men bij de uiteenzetting

van Augustinus' electietheorie ook hier noode de teekening van

de historische verbanden, wier aandeel aan het ontstaan van de

geconstateerde contradicties de auteur onderschat heeft. Waar hij

nu de verklaring van deze tegenstrijdigheden geheel in de indivi-

dueele psychologie zoekt, moet opgemerkt, dat — daargelaten de

te waardeeren poging het karakter van Augustinus te duiden uit

zijn somatische eigenschappen — de fundeering van dit deel

zwak is. Het tracht n.l. de theoriën van Kretschmer en Jung te

combineeren, wat slechts mogelijk blijkt met behulp van een zeer

ruime opvatting van de „Objektgebundenheit".

De Faculteit heeft een zeer gunstigen indruk van den weten-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen