Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 129

REDE PROF. MR. D. P. D. FABIUS. 111

formeerde gezindheid in tweeën had gesplitst, had daardoor ook de

kracht van de volkskern geschaad.

Hoe juist hij gezien heeft, wordt nog in dezen tijd ervaren. In

zake de belangen van den werkmansstand en het christelijk onder-

wijs is door den Christelijken Werkmansbond en de Vereeniging

Christelijk Volksonderwijs betreurenswaardige scheiding gemaakt,

ten einde de Synodale organisatie te stutten. Gelijk Dr HELDRING

dit uitdrukkelijk voor den Werkmansbond erkend zou hebben, door

te zeggen, dat „de beweging van den Bond de handhaving en bloei

der Ned. Herv. Kerk beoogde." ') Ja, op tal van wijzen werken kerke-

lijke motieven in en achter niet-kerkelijke vraagstukken, zoo op

de keuze van wie hier ot daar, althans buiten het kerkelijk erf,

eene plaats zal bezetten. Met angstvalligheid moeten kerkelijke

gevoeligheden worden ontzien. Zoo kan aan eene kloeke actie, om

de aan de Rijks-Universiteiten bestaande theologische faculteiten

te doen vervallen, die feitelijk slechts dienen voor één kerkgenoot-

schap, en op welks ontwikkeling de Regeering door de hoogleeraars-

benoemingen invloed kan hebben, — niet worden gedacht, hoezeer

toch eene billijke regeling ware te treffen door aan dat kerk-

genootschap te laten de zes hoogleeraarstraktementen, die het van

Rijkswege ontvangt, met welke traktementen een volledig seminarie

ware te vormen 2).

Men voelt zich naar alle zijden beklemd. Het niet ontzien van

die gevoeligheden kon kiezers kosten, zelfs — o ramp! — eenen

Kamerzetel. Ofschoon GROEN toch gevraagd heeft: „Weet ge dan

niet dat getalsterkte somtijds in omgekeerde verhouding tot wes^;^-

') Zie N. Rott. Ct, no. van 24 April 1918 (ochtendblad), en mijn Kerkelyk leven,

bl. 54, noot 4.

') Te weinig wordt gelet op het onderscheid tusschen de theologische faculteit

en de overige faculteiten, wat aangaat de voorbereiding voor het maatschappelijk

leven. Uit de laatstbedoelde faculteiten treedt de student onmiddellijk het maat-

schappelijk leven in. Niet alzoo bij de theol. faculteit. Althans zullen weinig voor-

beelden zijn te noemen van wie b.v. zich als theologisch doctor vestigden voor het

geven van theologische adviezen. De theologische student treedt de maatschappij

niet binnen dandoor eene kerkdeur als predikant. Mitsdien moet de theol. faculteit aan-

sluiting geven bij eenige kerkdeur, en de Regeering bij hare benoemingen daarop

bedacht zijn. Dat dit, ook wettelijk, een weinig verdedigbare toestand is, kan toch

moeilijk worden betwist. Aan het bestaan van de theol. faculteit aan de openbare

universiteiten dient daarom een einde te komen. Niet, wijl de theologie geene

wetenschap zoude zijn, m a a r wijl zij feitelijk beoefend wordt, niet om onmiddellijk in de

maatschappij te treden, m a a r onmiddellijk ter voorbereiding voor een kerkelijk ambt.

E n te eer kan tot die verandering worden overgegaan met het oog op het hier-

boven gezegde. Het Herv. Kerkgenootschap kon, als het blijft beschikken over de

zes hoogleeraarstraktementen, die het thans heeft, b.v. in het midden des lands,

eene kweekschool stichten met alleszins voldoende krachten.

E n bespaard werden op den duur alle traktementen van theologische hoogleeraren

aan de Rijks-Universiteiten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen