Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 222

194 REDE DS T. FERWERDA

geheim van de Calvinistische liefde voor een wetenschap, die in

haar vorm en taal, in haar stellingen en boeken en naar de maat

van haar kracht en talent, doet wat de hemelen doen en de lichten

aan den hemel: de grootheid Gods uitroepen over heel't scheppings-

leven.

Zoo is en wordt nog steeds deze geestdrift gewekt, maar waardoor

wordt hij gevoed? Want zal geestdrift iets meer zijn dan de op-

winding van een oogenblik, dan heeft hij voedsel noodig. Natuurlijk

zoeken wij in dit geval den voedingsbodem vooral in een krachtig,

gezond, opgewekt geloofsleven. Maar daarop kom ik straks in een

ander verband nog terug.

Hier wilde ik eerst op iets anders wijzen dat, zoover ik 't be-

oordeelen kan, ook niet zonder beteekenis is. De Calvinistische

geestdrift voor de wetenschap vindt voor een deel zijn voedsel in

den tegenstand en strijd, dien hij van allerlei kant ontmoet. De

ervaring leert, dat strijd en tegenkanting in den regel prikkelt tot

hooger bezieling en tot verdubbeld krachtsbetoon.

In het nummer van de Groene Amsterdammer, dat verscheen na

de opening van de V. U. gaf een breed en belangwekkend artikel

een beschouwing van geprononceerd vrijzinnigen kant over dit

historisch feit. Op de vraag, wat toch eigenlijk de bedoeling was,

die de oprichters dezer Universiteit nastreefden, zocht het weekblad

terecht het antwoord in de richting van haar stichters. „Zij zijn —

schreef het — christenen en wel Nederlandsche Gereformeerden.

Voor hen is als voor de meest beteekenende mannen onder onze

voorvaderen in de 17e eeuw het Calvijnsch christendom het merg

van hun geestelijk leven. Gehecht aan de christelijke openbaring

hebben deze mannen de oogen niet gesloten voor het nauwlijks

onloochenbaar feit, dat het christelijk geloof in de laatste 20 jaren

hand over hand in ons land is achteruitgegaan." En deze geestelijke

achteruitgang wordt dan als volgt geteekend:

„Terwijl vroeger een ongeloovige werd genoemd iemand, die om-

trent de christelijke leerstellingen zich ook maar eenige vrijheid

veroorloofde, zoodanige nochtans tot geen prijs den naam van

christen wenschte te verbeuren, schaamt men zich tegenwoordig

niet voor een anti-christ gehouden te worden, evenmin als voor de

belijdenis, dat men een wereldbeschouwing is toegedaan, welke uit

den aard der zaak met die welke vóór 18 eeuwen ingang kon

vinden, een hemelsbreed onderscheid vertoont. Terwijl voorheen de

geavanceerde denkbeelden het deel waren van zeer enkele geleerden

of vrijdenkers, die zich echter wel zouden gewacht hebben, deze

in al hun naaktheid te verkondigen, is het ongeloof aan de christe-

lijke openbaring niet langer het monopolie aan de eene zijde van

diepzinnige geleerden of aan de andere zijde van lichtzinnige

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen