Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 49

EEREPROMOTIES 37

Maar daarnaast straalde de hooge, de edele opvatting van de

ondernemersfunctie door, in het leiding en voorlichting geven in

den politieken strijd, het deelnemen aan de parlementaire werk-

zaamheden. Voor gemeenschapsdienst werd niet tevergeefs een

beroep op den particulieren bedrijfsmagnaat gedaan: als hoofd der

delegatie van onderhandelaren met de Geallieerde Mogendheden

inzake Nederlandsch voedselvoorziening verrichtte hij belangrijk

werk. Toen in de fel bewogen Novembermaand van 1918 zijn over-

komst uit Londen dringend werd verzocht, gaf de romantische

tocht langs Fransche en Belgische kust het overtuigend bewijs

van de alles overwinnende liefde van dezen groot-ondernemer voor

Oranje en Nederland.

Schoone glans ook viel over de ondernemersfunctie doordien zij

gedragen werd door de idee, dat het economisch leven niet is een

stuk apart, staande buiten den invloed van de levensbeschouwing,

die wordt aangehangen. Eiken band tusschen economie en ethiek

te loochenen is voor menig grootondernemer het grondbeginsel

voor rationeele bedrijfsleiding. Henry Ford heeft in zijn Productie

en welvaart die wijsheid met akelige kilheid verkondigd in uit-

spraken als deze: „Een echt groot-bedrijf is te groot om menschelijk

te zijn". „Ons arbeidsbureau wijst niemand af om iets, dat hij

vroeger mogelijk gedaan heeft — hij is ons even welkom of hij

van Sing-Sing of van Harvard, uit de gevangenis of universiteit

komt, en wij informeeren zelfs niet aan welke van deze beiden hij

gepromoveerd is".

Dergelijk Fordisme wasenis Colijn vreemd. Hoezeer hij economisch

lev^en en leer wil brengen onder beslag der Christelijke ethiek

toont in deze periode de door hem doorgezette reorganisatie van

de Christelijke patroonsvereeniging Boaz, leidende tot de stichting

van een Christelijken Werkgeversbond, Christelijken Middenstands-

bond en Christelijken Boeren- en Tuindersbond. Saambinding van

Christen-patroons en Christen-werklieden onder eigen banier ter

bevordering van een gezonde bedrij fsgemeenschap was hierbij

leidend motief.

De afsluiting dezer periode bracht een daad van grootsche allure:

de particuliere economie werd verre gesteld beneden de nationale

economie, toen — met groote persoonlijke offers — 11 Augustus

1923 de portefeuille van Financiën werd aanvaard.

Hetgeen in deze derde periode tot verheffing van het economisch

leven werd gedaan, ligt nog zoo versch in het geheugen, dat met

summiere aanwijzing van enkelen hoofdzaken kan worden volstaan.

Toen door en na het oorlogsgebeuren onze staatshuishouding uit

het evenwicht was gerukt, heeft Colijn betoond de kracht om uit

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen