Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 216

190 REDE DS T. FERWERDA

genaamd. In het verslag, dat Het Handelsblad nu 50 jaar geleden

gaf van de openingsplechtigheid in de Nieuwe Kerk, komen enkele

zinsneden voor die den kring van de vrienden en voorstanders

onzer Universiteit met een paar rake trekken in zijn karakteristieke

eigenaardigheid teekenen.

„Het was belangrijk — zegt het blad — die schare van leden aan

te staren die het ruim vulden en wier giften deze Hoogeschool

oprichten en steunen. Men zou die mannen, die, toen het orgel

begon te spelen, onmiddellijk een psalm aanhieven, overal in de

wereld gekend hebben als Hollanders. Men zag niet die domme

gelaatstrekken, welke men den anti-revolutionairen op spotprenten

toekent, maar vele ernstige, goede, echt Hollandsche gelaatstrekken

met breede bovenlip en vastbesloten mond.

De Ruyter's graftombe kon licht tot achtergrond verstrekken voor

vergaderingen van Nederlanders, die zijn hoogen aard, zijn liefde

voor godsdienst en vaderland, zijn trouw aan beginsel minder tot

eer verstrekten dan deze vereeniging van ernstige lieden, die voor

hun overtuiging en beginsel zooveel over hebben en dit openlijk

belijden.

Hun beginselen zijn de onze niet, hun theocratie zullen wij

steeds bestrijden, maar er is iets zeventiende-eeuwsch in hun pogen

en streven, dat ons doet gevoelen in hun midden, dat wij onder

landgenooten zijn, gemeenschappelijke erfgenamen van een heerlijk

verleden."

Er is in deze sympathieke beschrijving die Het Handelsblad ^dX

van de volksgroep die de Vrije Universiteit in het leven riep een

en ander, dat wij nu nè. 50 jaren nog precies zoo zouden kunnen

herhalen. En ik denk daarbij niet in de eerste plaats aan de lichte

voldoening, die het toch even geeft, dat wij, naar de getuigenis van

dit liberale blad, er in werkelijkheid niet zoo dom uitzien, als de

caricatuur ons teekent. Maar — en dit acht ik van veel grooter

belang — ook nu nog een halve eeuw later, voelen wij ons Hollan-

ders, erfgenamen van een heerlijk verleden, waarin het Calvinisme

de bezielende drijfkracht was die ons volk, in de kracht Gods tot

groote daden in staat stelde, en diep in onze ziel leeft tot op dezen

dag een sterke liefde voor Vorstenhuis en Vaderland.

Evenwel hiermee is de Calvinistische geestdrift voor de weten-

schap hoogstens alleen nog maar als verschijnsel even aangeraakt,

maar nog niet in zijn dieperen wortel blootgelegd. Het zoo even

geciteerde krantenverslag heeft in de Calvinistische physionomie

den vastbesloten mond als een typeerenden trek opgemerkt. Maar

waar hebben wij den oorsprong te zoeken van die onverzettelijke

beslistheid, die, als het moet, niet alleen het initiatief neemt, maar

ook volhoudt en doorzet?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen