Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 148

128 REDE MR TH. HEEMSKERK

Er is een zekere humor in, dat de Overheid, door van ons de

verwezenlijking van dat universitair begrip te vorderen, ons een

eisch stelt, waaraan zij zelve trots haar groot aantal vaak hoogst

bekwame hoogleeraren en de steeds toenemende specialiseering

van leervakken niet kan voldoen, omdat bij haar het onderwijs is

gebouwd op verscheidene leerstukken onderling met elkaar in

strijd, en die tezamen geen principieelen grondslag vormen voor

de erkenning van de eenheid der wetenschap.

De Overheid eischt dus van ons om te leven naar een beginsel,

dat zij zelf voor hare Universiteiten in zijn wezen niet erkent en

niet kan verwezenlijken. Over dezen dwang beklagen wij ons niet,

al heeft hij ons wel eens bange oogenblikken bezorgd, want, nu

de wet eenmaal de burgerlijke bevoegdheid der kweekelingen onzer

Uuniversiteit heeft erkend, ware het hard geweest die te verliezen.

Het voegt ons Gode dank te brengen, dat Hij ons thans voor de

wis- en natuurkundige faculteit drie gewone hoogleeraren en een

buitengewoon hoogleeraar heeft geschonken, die wij, naar wij

hopen, lang mogen behouden en op wier arbeid rijke zegen moge

rusten. En voor de medische faculteit, de vijfde, die aanvankelijk,

naar wij meenden, de vierde had kunnen zijn, is toch een kern

aanwezig. Maar alles moet komen van God; voor verderen groei

moeten de mannen en de middelen ons geschonken worden.

Van geldelij ken steun door den Staat spreek ik heden liever niet.

Niet beheer van Universiteiten door de Regeering, maar oordeel-

kundige en onpartijdige steun van Staatswege aan vrije Universi-

teiten over de geheele linie zou een juist Regeeringsbeginsel zijn,

maar het gaat tegen de historische ontwikkeling hier te lande en

kan slechts zijne toepassing vinden door eene zeer diepgaande

ommekeer in de geestesgesteldheid van belangrijke en invloedrijke

groepen van het Nederlandsche volk. Door Gods bestuur zijn tot

hiertoe de middelen gekomen door offervaardigheid der geestver-

wanten. Daarmee hangt samen een langzame groei. Die langzaam-

heid schijnt onvermijdelijk; want ook de mannen moeten ons

van God geschonken worden. De keuze is, naar het zich laat

aanzien, beperkt.

2. £)e verhouding van de Vrije Universiteit tot de Kerk. Hier is

een vraagstuk van teederen aard, waarbij het er op aankomt zuiver

te onderscheiden, en toch ook om vast te houden aan de vrijheid

der Universiteit en de souvereiniteit der wetenschap in eigen kring.

De beoefening der wetenschap is vrij van het gezag der Kerk

als organisme. De gave der wetenschappelijke studie op den

grondslag der Goddelijke openbaring is door God geschonken aan

allen, die daarmede begiftigd zijn, leden der onzichtbare, algemeene

/

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen