Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 174

150 REDE PROF. DR J. RIDDERBOS

daarmede de grondslagen der samenleving ondermij'nd. De Vrije

Universiteit is gesticht — wij kunnen nu nog beter misschien dan

voor vijftig jaren zien, hoe bitter noodig het was — voor het zoeken

en beoefenen van een wetenschap, die zelve voor de Goddelijke

ordeningen buigt en dus naar geheel haar aard en wezen er op

gericht is, voorde vastheid en geldigheid dier ordeningen het pleit

te voeren.

En dan noem ik in de derde plaats het „pro grege", d. i. „voor

het volk". Wetenschap en leven staan niet los van elkander.

De rechte beoefening der wetenschap kan niet anders dan geheel

het volksleven tot rijken zegen zijn. Bij de Vrije Universiteit wordt

dan ook deze zijde van haar bestemming door ons allen zeer

krachtig gevoeld. Daar zou veel van te verhalen zijn; uit het

intieme leven van gezinnen, waar vaders en moeders zuchtten bij

de gedachte, een zoon te moeten laten gaan naar een Universiteit,

waar het Woord Gods niet in eere was; en straks met groote

dankbaarheid tot het bewustzijn kwamen, dat er in ons vaderland

was opgericht een school der wetenschap, waarheen zij hun jonge-

lingen met vrijmoedigheid konden zenden, niet omdat zij daar

veilig zouden zijn — veilig zijn ze alleen onder de vleugelen Gods

— maar omdat zij er toch leermeesters zouden vinden, die hun

zouden voorgaan in de vreeze Gods en in het buigen voor Zijn Woord.

Maar ik denk ook aan al den invloed, die van deze School uitgaat,

door den arbeid harer hoogleeraren, door hun geschriften en straks

weer door hun leerlingen, die het volksleven ingaan en haar

beginselen verbreiden. Dat de Vrije Universiteit gelegenheid heeft,

grooten invloed te oefenen, is duidelijk. Het is ook duidelijk, dat

die invloed ten goede van ons volk moet zijn, zoolang en voorzoover

zij trouw blijft aan haar beginsel en het ideaal van haar stichting;

d. i. zoolang zij het opneemt voor de eer des Konings, en voor de

vastheid Zijner wetten. Wie God verlaat, heeft smart op smart te

vreezen; en een wetenschap, die van God afvoert en Zijn instellingen

niet acht, is voor het volk — ook al brengt zij verrijking aan

uitwendige goederen — niet ten zegen, maar ten vloek. Slechts

daar, waar God tot Zijn eer komt, ontsluit zich voor den mensch

en voor het volk een weg des heils, verrijst ook voor onze donkere

tijden het morgenrood van een beteren dag.

Inderdaad: het „pro lege, grege et rege", dat Willem van Oranje,

de vader des vaderlands, schreef in zijn standaard, stond ook

geschreven in de banier van de stichters onzer Universiteit.

En wanneer wij thans, na eene halve eeuw, terugzien en vragen,

wat het nu geweest is en hoe het is gegaan, dan zien we zeker naast

het licht donkere schaduwen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen