Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 27

REDE PROF. DR H. H. KUYPER 17

recht tot stichting eener Vrije Universiteit zou worden opgenomen.

Men rekende daarbij op den steun der Amsterdamsche hoogleeraren,

die hun Atheneum tot Universiteit wilden verheffen en met een

liberaliteit, waaraan ik hulde breng, niet alleen voor hun Hooge-

school, maar ook voor deVrije Universiteiten hetjus examinandi en

promovendi vroegen „opdat de vrijheid van het Hooger Onderwijs

niet alleen in schijn, maar in werkelijkheid gehandhaafd zou worden."

Om ook de medewerking der ethische orthodoxie te winnen, trad

Dr Kuyper zelf op den achtergrond en liet de leiding over aan

Dr J. H. Gunning, onder wiens auspiciën de Vrije Christelijke

Universiteit zou worden gesticht. Maar hoe warm de sympathie ook

was, waarmede dit plan in heel de Christelijke pers werd begroet,

het stuitte af op de besliste weigering der ethisch-irenische groep

om haar medewerking te verleenen.

Hoe bitter door deze mislukking ook teleurgesteld, waardoor zijn

levensideaal vernietigd scheen. Dr Kuyper gaf den moed niet op.

Al dwong een ernstig zenuwlijden hem anderhalf jaar in het

buitenland te vertoeven, zelfs daar liet de idee om tot eigen

Universiteitsstichting te komen, hem niet met rust. En nauwelijks

teruggekeerd, wijdde hij daaraan thans al zijn kracht. Alleen —

het zou nu worden een Gereformeerde Universiteit. Het fundament,

waarop het gebouw verrijzen zou, werd smaller maar hechter. Zoo

alleen kon de aansluiting gevonden worden aan ons glorieus

nationaal verleden, waarin, ook naar luid van onze beste historie-

kenners, een Groen, een Fruyn, een Acquoy, het Calvinisme de

bezielende kracht was geweest, die onzen opstand tegen Spanje

had doen gelukken, onze vaderlandsche Kerk tot reformatie had

gebracht en zijn stempelmerk op onzen volksaard had gezet. Het

was echter niet alleen daarom, dat Dr Kuyper een Calvinistische

Hoogeschool wilde, maar veelmeer, omdat hijzelf door bange ziels-

worsteling tot het inzicht was gekomen, dat in het Calvinisme de

machtige levens- en wereldbeschouwing ons was geschonken, die

omdat zij uitgaat van de belijdenis van Gods souvereiniteit het

hoogst staat, maar dan ook onverbiddelijk als eisch stelt, dat op

heel het gebied der wetenschap die souvereiniteit Gods zal worden

gehandhaafd en geëerd.

Zoo is de oorsprong onzer Hoogeschool u verklaard. Dr Kuyper

was haar geestelijke vader, maar ik zou te kort schieten in den

plicht der dankbaarheid, wanneer ik niet naast hem met eere den

naam van Dr F. L. Rutgers noemde. Toen in een kleinen kring, die

ten huize van den heer Hovy bijeenkwam, het besluit was genomen

om tot stichting der Universiteit over te gaan en nu de zoo moei-

zame taak aan de orde kwam, om de Vereeniging in het leven te

roepen, die haar stichten zou, de statuten en reglementen voor

V. U. 2

\

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen