Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 46

34 EEREPROMOTIES

Hoe sterk de economische aandrift bij den militair werkte,

leert het kleine maar merkwaardige feit, dat toen hij in 1904 met

verlof korten tijd in Holland toefde, direct door hem werd aange-

kocht een proefschrift aan de Vrije Universiteit in die dagen ver-

schenen over Calvijn en de economie. Publieke meedeeling van de

uitspraak, waarin de bevindingen met dien koop werden neerge-

legd, schijnt ongeraden, om de verhouding tusschen promovendus

en promotor niet radicaal te bederven.

Vrijer kon zich het economisch talent ontwikkelen, toen kort

na het optreden van Generaal van Heutsz als Gouverneur-

Generaal Colijn uit Atjeh naar Buitenzorg werd geroepen, ten-

einde hem als adviseur ter zijde te staan in zake de bestuurs-

aangelegenheden in de Buitenbezittingen. Toen zijn de verschillende

gewesten buiten Java en Madoera door hem bereisd, rapporten

ingediend over de toestanden in elk gebied, vergezeld van voor-

stellen tot verandering, wanneer daartoe aanleiding bestond.

Wat tusschen 1905 en September 1909 tot voltooiing dier taak

is verricht, vormt een der gewichtigste verdiensten van Colijn.

Bont is de rij van wel doordachte adviezen en nota's over de ver-

houding tusschen de zelfbesturende inlandsche Vorsten en het

gouvernement van Nederlandsch-Indië, de inrichting van het be-

heer der geldmiddelen van die vorstendommen, het belastingwezen

in verschillende gewesten der Buiten-bezittingen, het ontwerpen

van het wegenplan door Sumatra, de organisatie van het inlandsch

onderwijs, de instelling van locale rechtsorganen.

29 April 1907 heeft de kapitein der infanterie in commissie H.

Colijn de eerste resultaten te boek gesteld in het driedeelige werk

Politiek beleid en bestuurssorg in de Buitenbesittingen. In dit

volumineus werk treft het pleidooi voor goede verkeersorganisatie,

als eene dringende noodzakelijkheid zoowel voor den Europeeschen

ondernemer als voor de inheemsche bevolking in het belang van

een goeden afvoer hunner producten naar de kust. Hier wordt

opgekomen voor decentralisatie, voor financieele decentralisatie,

die het recht geeft tot het doen van uitgaven met onafscheidelijk

daaraan verbonden de plicht tot het scheppen van inkomsten.

Hier wordt met ernst gewaarschuwd tegen het euvel, dat eene op

de Europeesche levensverhoudingen opgebouwde doctrinaire econo-

nomie al meer haar gezag aan Indië opdringt.

Veel wijsheid, die tot de verheffing van de economische structuur

der Buitenbezittingen aanmerkelijk heeft bijgedragen, is hier saam-

gevat. Door kenners onzer koloniale verhoudingen wordt het boek

hoog geroemd; zoo zelfs dat het in ambtelijken kring als „de Bijbel

van Colijn" wordt betiteld. Eene kwalificatie, waartegen waarlijk

niet alleen de theologische fuculteit gegronde bezwaren zou kunnen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen