Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 128

110 REDE PROF. MR. D. P. D. FABIUS.

Ook heeten wel Kerken, die sedert eene eeuw of eeuwen bestaan,

misschien reeds onder de Pauselijke hiërarchie; vóór ongeveer

veertig jaren geïnstitueerd te zijn; alleen, wijl zij toen met de

Synodale organisatie braken ').

Daarbij komt dit. GROEN VAN PRINSTERER'S blik ontwaarde allengs

dat de „kerkelijke kwestie" belemmerend werkte op alle politieke

actie. Zij moest daarom worden uit den weg geruimd. En zoo

stelde hij in 1869 haar, toen in den zin van het ter zijde stellen

van de Synodale organisatie, op den voorgrond: „opheffing van

caesaro-papistischen dwang."'2) Ja, gaf hij, de man, die jarenlang

den schoolstrijd had gevoerd, aan haar zelfs den voorrang boven

de zaak van het onderwijs 3). De Synodale organisatie, die de Gere-

•) Aldus werd, eenigen tijd geleden, meegedeeld aangaande de Gereformeerde

Kerk van Zwijndrecht.

Ook bevatte De Standaard 20 Nov. 1930 een bericht aangaande eene gedachtenis-

viering te Doorn, omdat het „50 j a a r geleden was, dat er de ambten zijn ingesteld."

Heeft dan te Doorn niet reformatie van de van ouds, met hare ambten, bestaande

Kerk plaats gehad ?

En 1 Deo. d. o. v.: „De Gereformeerde kerk van Delden heeft in een feest-

vergadering haar 25-jarig bestaan herdacht."

De Standaard meldde 20 Dec. d. o. v.: dat het op 27 Deo. vijf-en-twintig j a a r

zoude geleden zijn, dat de ambten in de kerk van Oudemirdum werden ingesteld.

Iets soortgelijks schreven de bladen onlangs omtrent Oudehorne.

De Heraut enz. berichtte 21 Dec. 1930, dat te Kantens de Gereformeerde kerk isgeïnsti-

tueerd, en dat te Castricum „de ambten zullen worden ingesteld;" hoezeer in beide plaat-

sen eene Gereformeerde Kerk, zij het alsnog onder de Synodale organisatie, bestaat.

Aan die verkeerde lijn en is verwant de onhistorische voorstelling, gelijk haar nog ten

vorigenjare De Rotterdammer gaf, dat met de Augsbursche Confessie 't Protestantisme

zoü zijn onstaan. Gefee/i'n/?oomscAe«g-ees^ Terwijl juist de Roomsche Kerk nieuw is,

in zoover zij dagteekent van het Concilie van Trente. Reeds in zijn Proeve over de

middelen, waardoor de waarheid wordt gekend en gestaafd, 2e dr., bl. 22, schrijft GROEN

VAN PRINSTEREE : „Zeer ten onregte noemt men het Protestantisme, met betrekking

tot Rome, een nieuwe leer. De evangelische leer is even oud als het Christendom

zelf. Van den beginne af was het Protestantisme in de kerk. Reeds vroeg was het

noodig dwalingen als die welke later door Rome werden beschermd, nadrukkelijk

tegen te gaan. Aldus zijn reeds Paulus en Petrus protestanten geweest."

Ook schreef later STAHL : Der Protestantismus als politisches Princip, 2e dr.,

blz. 16: „der Apostel Paulus ist auch der Urprotestant".

Zie over een en ander mijn Het eeuwgety der Kerkhervorming, blz. 3 en vlgg..

^ Ned. Gedachten, 2de serie, dl I, blz. 91. E n blz. 99: „Verbreek het gouverne-

mentale Kerkgenootschap, in 1816 gesticht, de Hervormde kerkgemeenschap herrijst

en ontplooit zich in historischen vorm." Zie ook blz. 125; blz. 127, blz. 134 en vlgg..

') T. a. p., 2de serie, dl I, blz. 115: De Vrijmaking der Kerk heeft den voorrang.

„Degelijke schoolwetherziening. W a t baat ze, indien de Hervormde Kerk, door

handhaving van den erbarmelijken misgreep van 1816, in Synodaal-kerkelijken en

Afgescheidenen verdeeld blijft. Indien lauwheid en willekeur het talrijke kerk-

genootschap aan het ongeloof prijs geeft?

„Laat daarentegen de Vrije en aldus Confessioneele Kerk herrijzen uit het graf

van den reglementairen toestel! zij zal de moeder der Vrye school, zij zal, met ver-

tiendubbelde kracht, Vereeniging voor christelyk-nationaal schoolonderwys zijn".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen