Gedenkboek van de viering van het 50-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam op 20-22 oktober 1930 - pagina 47

EEREPROMOTIES 35

]' inbrengen, maar die toch typeert het gezag, door dit boek verworven.

' Te betreuren moge het zijn dat dit voor den dienst ambtelijk uit­

gegeven werk niet voor breeder kring toegankelijk is, — in de ge­

schriften Staatkundige Hervormingen in Nederlandsch Indië, 1918

en Koloniale vraagstukken van heden en morgen, 1928 verschenen,

wordt veel aangetroffen, dat als vrucht van dit diepgaand onder­

zoek mag worden beschouwd.

, Blijvende vrucht werd in Indië genoten, waar Colijn's ambtelijke

bemoeiingen tot menige belangrijke hervorming den stoot hebben

gegeven. Ook de niet­ambtelijke bemoeiingen waren belangrijk:

j overleg tusschen Colijn en den Minister van Koloniën Idenburg

bracht onder meer de subsidie­regeling van 1909, die het Christe­

lijk Europeesch onderwijs in Indië zoo sterken opbloei schonk, dat

de drie christelijke scholen, welke vóór 1909 bestonden, dermate

s in getal vermeerderden, dat thans de organisatie van Christelijke

onderwijzers ongeveer 600 leden telt.

1' Na zijn terugkeer in Nederland scheen weer de meer specifieke

militaire taak op Colijn beslag te leggen. Het lidmaatschap van de

j Tweede Kamer der Staten­Generaal duurde niet veel langer dan

i| een jaar; 4 Januari 1911 werd hij als Minister van Oorlog en

eenigen tijd daarna als Minister van Marine ad interim geroepen.

Het pleit voor zijn economischen zin dat de eerste daad van den

I nieuwen bewindsman was het zenden eener circulaire, waarin alle

' officieren, hooge en lage; werden aangemaand te zinnen op plannen

van bezuiniging. Nog sterker pleiten daarvoor de door hem tot

(' stand gebrachte hervormingen in grooten stijl als Kustverdediging,

Militiewet en Legerorganisatie, die Nederland eene mate van weer­

baarheid verzekerden, welke de eerbiediging onzer neutraliteit in

de dagen van den gruwelijken wereldoorlog ongetwijfeld bevor­

derde. De mobilisatie moge door het vernuft van den Generalen

1

Staf geheel zijn uitgewerkt, toch is indirect haar vlotte verloop in

1914 terug te voeren tot Colijn's legerorganisatie, die brak met het

vroegere dualisme tusschen vredes­ en oorlogs­organisatie en als

nieuw beginsel stelde, dat in vredestijd in kern alle eenheden

aanwezig dienen te zijn, die dan in oorlogstijd tot volle sterkte

kunnen worden opgevoerd. Daardoor werd het mogelijk aanstonds

na opkomst van de militie alle eenheden in oorlogsverband te

vormen.

Dit is de leidende trek in Colijn's militaire werk: toenadering

tusschen volk en leger is voor een goede landsverdediging van

primordiaal belang. Diep toonde hij te voelen het nauw verband

tusschen economische en militaire weerbaarheid. Die oude waar­

heid, door T h u c y d i d e s reeds verkondigd, raakt bij niet weini­

gen in discrediet. Als summum van economiche wijsheid wordt

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen