Vijfenzeventig jaar Vrije Universiteit - pagina 164

speldje. Wie in die jaren op de sociëteit in de Korte Leidsedwarsstraat

bij politieke gesprekken Germaanse klanken liet horen, voelde zich wel

eens bij z'n revers gegrepen en hoorde een triumfantelijk: ,,Dacht ik

het niet! Ga je mond spoelen!" En de student, die op de Keizersgracht

met Volk en Vaderland leurde, werd uit het Spie gezet. Maar allereerst

zou toch principieel verzet geboden zijn. En dat had plaats. O p de

sociale dag der studenten ontleedde VoUenhoven critisch Rosenbergs

Mythus des soten Jahrhunderts. Zeer belangrijk was het doorwrochte,

principiële referaat over De Italiaansche Fascistische Staatsleer, dat

Anema op een wetenschappelijke samenkomst hield. Zo is in deze jaren

van dreiging het Gereformeerde volksdeel en in het bijzonder de V.U.-

student gevormd voor de komende, harde strijd. Straks zouden zij in het

verzet hun plaats weten. De V.U. was geen schooltje, ergens in een hoek

van het wetenschappelijk erf. Ze stond midden in het nationale leven van

haar tijd en haar professoren — de beeldende uitdrukking is van Wille —

waren aan te veel beweging en lucht blootgesteld om te mummifieeren.

Zij hebben de verschrikkelijke onweersbui, die van Europa een pan-

demonium zou maken, zien komen. Als Koksma in 1939 het rectoraat

aan zijn opvolger overdraagt, klinkt diepe ernst in zijn slotzinnen:

Ik mocht de rectorale waardigheid overdragen in vrede en vrijheid.

Bestendige God deze twee aan ons land en aan onze universiteit.

Precies acht maanden later waren de deuren van de V.U. gesloten en

klonk het gedreun van Duitse laarzen ook op de Keizersgracht. ,,Deze

twee" — de vrede en de vrijheid — zouden vijf lange jaren de laars

op de nek voelen.

15 DE V.U. IN OORLOGSTIJD

Neen, wij gaan in dit hoofdstuk de V.U. geen schouderklopjes geven.

Het naar bedrijf het verzet voor één groep te annexeren is al te vaak

gezien. Het gaat er hier om de geschiedenis der V.U. in de oorlogsjaren

te verhalen.

Toen die tiende Mei 1940 de vijand tot de reeds lang dreigende aan-

val overging, sloot de V.U. — evenals de meeste onderwijsinrichtingen

— haar deuren. Wel was reeds eerder, door de mobilisatie, het acade-

misch onderwijs bemoeilijkt, maar van ontwrichting was geen sprake

geweest. Veel studenten waren door de mobilisatie uit hun studie ge-

haald, maar de professoren hielden het onderwijs toch zo goed mogelijk

gaande. In de juridische faculteit, waar het aantal gemobiliseerden

bijzonder groot was, werd zelfs des Zaterdagsmiddags college gegeven.

158

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen