Vijfenzeventig jaar Vrije Universiteit - pagina 48

de titel De man der kleine luyden het licht had gezien en waarin men

onder meer kan lezen dat Kuyper het groote gevaar is, Kuyper en

de Calvinistische roofvogel, die daar zweeft en loert boven de velden

van Holland, boven de openbare school, boven de -staatsbetrekkingen,

boven Hoogeschool en Rechtzaal, boven heel ons volksleven.

Nu is men licht geneigd de elementen van waarheid in de beoor-

deling van geestverwanten als partijdige hulde te negeren, maar in de

onbillijke beschrijving van tegenstanders elementen van waarheid te

vermoeden. Daarom is het misschien niet ondienstig beoordelingen

van Kuyper door geestverwanten hier achterwege te laten, omdat de

lezer maar al te zeer geneigd kan zijn die met wat korreltjes zout te

nemen. Een Rooms beoordelaar zal men niet zo licht van vooringe-

nomenheid verdenken. En als die Roomse schrijver bovendien nog

iemand is, die een jarenlange, zeer nauwgezette studie van Kuypers

leven heeft gemaakt, zal men hem toch moeilijk als een waardeloze

getuige terzijde kunnen schuiven. Welnu, deze vat zijn oordeel zo

samen: Zander hem is ons kerkelijk, ons wetenschappelijk leven en onze

staatkundige ontwikkeling onverklaarbaar . . . Hij staat als een toren

in ons landschap; zijn naam en beteekenis verdonkeremanen, zooals

hardnekkig is geschied, moet onrecht heeten. ^oolang krachtige na-

tuyen altijd elk nationale leven zullen beheerschén, zoolang blijven zij

aanspraak maken op den naam nationale figuren. In de galerij van

deze enkele eminenten heeft Abraham Kuyper, in wien de stroo-

mingen van den tijd haar strijdbaren verdediger of onverbiddelijken

bestrijder vormden, zijn uitzonderlijke plaats.

En mocht men een Rooms schrijver nog te veel geestverwant achten

— coalitiegenoot immers — dan kan een liberaal schrijver misschien

meer op prijs gesteld worden. Dan mag hier — bij uitzondering —

een lang citaat volgen van de reeds genoemde journalist D. Hans.

Maar dan uit een geschrift, dat vele jaren later dan zijn felle De man

der kleine luyden verscheen. De schrijver is dan meer gerijpt en hij

glimlacht om de jeugdige overdrijving, waaraan hij zich ten aanzien

van Kuyper — die altijd zijn tegenstander bleef — heeft schuldig

gemaakt. Wel, het boetekleed ontsiert de man niet, al drapeert hij

het misschien wat snaaks. Als hij na vele jaren zijn herinneringen

neerschrijft, vertelt hij, hoe hij eens als jong journalist Kuyper ging

bezoeken: Daar stond ik op den stoep. Kuyper zou mij ontvangen.

Hij kende mij niet. Wij hadden nooit tegenover elkaar gestaan. Ook

schriftelijk nog nooit een woord gewisseld. En toen, wonderlijk, toen

ik de klank van de bel door de vestibule hoorde galmen, schoot mij

44

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen