Vijfenzeventig jaar Vrije Universiteit - pagina 118

vember 1895 hun houding gerechtvaardigd, maar erg overtuigend is dit

stuk niet.

In de tweede plaats is bij' dit ontslag zo onbevredigend, dat de strijd-

middelen zo ongelijk waren: Kuyper bereikte een zeer groot deel der

V.U.-mensen door zijn Heraut, waarin hij wel de beschuldigingen tegen

Lohman in hun geheel opnam, maar de verdediging van Lohman

negeerde. Pijnlijk is het ook, dat Kuyper de zaak, die toch allereerst

een principiële was, vertroebelde door de V.U.-vrienden de toch al zo

bezwaarlijke begroting onder ogen te houden: afsnijding van leeftocht

heet dat in bovenbedoelde verklaring van Kuyper en Rutgers; bedanken

van contribuanten, zouden wij zeggen. Een nuchter en reëel argument —

maar het was niet fair het in deze strijd te hanteren. De gedragingen

van Lohman hebben overigens op de contributies geen grote invloed

gehad.

Ernstiger echter dan beide voorgaande grieven is deze: was de

Lohman, die men in 1896 tot heengaan noopte een andere — of wil

men: on-Gereformeerder dan de Lohman, die men in 1884 dankbaar

had ingehaald? Of is de vraag zo onjuist gesteld en wil men rekening

houden met de mogelijkheid, dat Kuyper en de zijnen bij Lohmans

benoeming in 1884 niet wisten, dat Lohman on-Gereformeerd was? Zie,

hier ligt o.i. het meest pijnlijke in deze zaak: beide vragen moeten ont-

kennend beantwoord worden. Lohman had bij zijn benoeming zijn be-

zwaren niet onder stoelen of banken gestoken en duidelijk gezegd, dat

hij van samenwerking met ethischen niet afkerig kon zijn. De enquête-

commissie rapporteerde, dat Prof. Lohman op kerkelijk gebied sinds

zijne benoeming nader is gekomen tot de Gereformeerde beginselen.

Had men bij zijn benoeming in 1884 mogen verwachten, dat een

man, die kerkelijk de Gereformeerde beginselen niet geheel aanvaardde,

dat bij zijn onderwijs wel zou doen? Waartoe hem dan benoemd?

Namens de V.U. moest het curatorium in 1896 dan ook verklaren, dat

de benoeming van Lohman op een misverstand had berust; dat dit

misverstand geheel aan Lohman werd geweten lijkt ons niet juist.

Anderzijds is ook de houding van Lohman aan gerechtvaardigde

critiek onderhevig. Hij deed, wat alle dissidenten doen: zichzelf ver-

klaren tot de drager van de echte, originele V.U.-gedachte; dat men

tegen hem was, kwam omdat de nieuwe richting aan het roer stond.

Dit vol te houden, terwijl op de ledenvergadering van 1896 slechts vier

stemmen waren te vinden voor zijn standpunt, wijst op een — begrij-

pelijke — bewustzijnsverenging bij Lohman.

114

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen