Vijfenzeventig jaar Vrije Universiteit - pagina 171

werd voor spion aangezien en eveneens naar Vught getransporteerd.

De bevrijdingsactie had succes en de meeste studenten kwamen mid-

den Maart vrij. Maar die invrijheidsstelling had een vreemd bijsmaakje:

Bijna gelijktijdig kwamen twee verordeningen af, waaruit bleek dat voor

de Europese strijd tegen het bolsjewisme een „arbeidsinzet" voor stu-

denten was ingesteld en dat niemand hoger onderwijs mocht volgen

of examens afleggen, als hij geen loyaliteitsverklaring had getekend.

Hier kwam tenslotte de aap uit de Duitse mouw. De overval had ge-

toond, dat hij raak kon slaan; de vrijlating, dat hij toch niet ongeschikt

was; de conclusie moest zijn, dat men het best maar ,,verstandig" kon

zijn en tekenen.

M a a r men was niet ,,verstandig". De V.U. weigerde de colleges te

hervatten en weigerde toezending van een naamlijst der niet-tekenaars.

Het ware overigens minder tijdrovend geweest een lijst der wei-teke-

naars op te stellen. Want van de 1180 V.U.-studenten tekenden er

slechts 36, dat is drie procent. Ook aan de andere universiteiten was de

houding goed. De „tekenaars" werden uitgesloten van alle universitaire

hulp.

De bezetter had A gezegd en was nu aan de B toe. Het politie-stand-

recht werd ingevoerd en vier Mei (1943) kwam er een verordening

af, dat alle niet-tekenaars zich zeven Mei bij de Sicherheitspolizei voor

de arbeidsinzet moesten melden. Hun ouders of verzorgers werden bij

aangetekend schrijven voor deze aanmelding mede-verantwoordelijk

gesteld.

Deze tegenzet was beter voorbereid dan de zet der V.U., want daar

had men verzuimd de naamlijsten der studenten te vernietigen of in

veiligheid te brengen. De administratie stond sinds 14 April onder be-

waking van de Sicherheitsdienst en deze beschikte dus over de nodige

gegevens.

Van de V.U.-studenten meldden er zich 53, dat is ruim vier

procent.

Maar geen student volgde nog colleges. De inval van Februari had

het universitaire leven lam gelegd. Examens mochten niet meer worden

afgenomen. Wie kon, studeerde thuis verder en ondervond dan alle

medewerking der professoren, die het met dit „clandestien onderwijs"

niet minder druk hadden dan vroeger. Bij de rede, die Prof. Oranje na

de bevrijding hield, kon hij getuigen: Ten aanzien van alle docenten —

ik meen dat hier geen uitzonderingen bestaan — mag ik met erkente-

lijkheid gewag maken van hun clandestienen arbeid. Honderden zwarte

tentamina zijn door onze docenten afgenomen aan tallooze studenten

165

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen