Vijfenzeventig jaar Vrije Universiteit - pagina 42

curatorium. M. a. w. men moest van zaken tot personen komen. Een

hachelijk ondernemen in een kring, die zoveel kerkelijke tegenstel-

lingen kende. Men zou moeten passen en meten om alle schijn van

kerkelijke voorkeur te vermijden. Hier raakt de historie het heden en

daarom begrijpt ieder onzer, die in besturen van zogenaamd gemengde

verenigingen zitting heeft, de moeilijkheden van 1851 zo goed. Vijf

docenten en vijf curatoren. Twee oneven getallen, tezamen een even

som gevend. Dan twee Afgescheiden docenten en drie niet-afgeschei-

denen; bij het curatorium juist de omgekeerde verhouding, dan leek

het geheel in kerkelijk evenwicht.

De keuze der niet-afgescheiden docenten gaf geen moeite: de be-

kende Da Costa, de dubbel gedoctoreerde Teding van Berkhout en de

in Halle en Berlijn opgeleide Schwartz konden zonder meer profes-

sorabel worden geacht. Maar de keuze der Afgescheidenen gaf meer

moeite. Over Brummelkamp, die in Leiden had gestudeerd, was men

het wel eens. Maar diens protégé Van Houte, opgeleid in Geneve, kon

— met name bij Groen — wetenschappelijk eigenlijk niet meetellen.

Ook de drie Afgescheidenen, die in het curatorium zitting moesten

nemen, waren heel moeilijk te vinden.

Het enthousiasme werd door deze moeilijkheden wel wat bekoeld.

Bovendien leidde dit wikken en wegen van personen gemakkelijk tot

geroddel: Da Costa had zich, omdat hij zoveel schulden had, eigenlijk

laten omkopen; Brummelkamp deed aan zieltjeswinnerij en heel deze

schoolstichting was een poging om de Hervormde kerk, de hoere

Jezebel, afbreuk te doen, waaraan dan nota bene Hervormden mee-

deden.

Moeilijk sleepte de stichtingsarbeid zich dan ook voort. Ware er

inderdaad sprake geweest van een simpele tegenstelling Hervormd-

Afgescheiden, dan hadden Brummelkamp en Wormser de zaak wel

opgegeven. Maar zo eenvoudig lag het niet. Brummelkamp noch

Wormser achtte de Afscheiding een fait accompli; ze was slechts pro-

visioneel. Heel tekenend is in dit opzicht toch wel het standpunt van

Wormser, die het juist achtte, dat men zijn kinderen de raad gaf én

in de Afgescheiden gemeente én in de Hervormde kerk belijdenis des

geloofs af te leggen. Zo is het te begrijpen, dat de Hervormden zich,

ondanks alle moeilijkheden, niet van deze beweging distancieerden.

Maar even begrijpelijk is het, dat zij beducht waren zich als Her-

vormden te compromitteren. Want er waren andere Afgescheidenen

dan Brummelkamp en Wormser, die over de Hervormde kerk een

vrij wat ongunstiger geluid lieten horen dan Wormser en de zijnen.

38

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen