Vijfenzeventig jaar Vrije Universiteit - pagina 68

De potloden liggen stil als de wat frêle figuur van de oude Haagse

aristocraat Jonkheer Mr P. J. Elout van Soeterwoude op het podium

verschijnt. Hier spreekt een andere generatie. Elout zelf herinnert daar

aan. Met de verering van een oud man roemt hij plechtig het ver-

leden, noemt eerbiedig de naam van zijn overleden vriend Groen van

Prinsterer. Wat vorige generaties gewild hebben: wetenschap gegrond

op Gereformeerde beginselen, kan in deze Vrije Universiteit dan

eindelijk bereikt worden. Wormsers streven heeft dan toch succes.

En nadrukkelijk schuift de oude Elout hier Wormsers ideaal weer

naar voren: eenheid van Afgescheidenen en Hervormden in het be-

lang der Gereformeerde wetenschapsbeoefening. Namens een veertigtal

broeders biedt Elout een kapitaal van honderd duizend gulden aan.

De journalisten knipogen tegen elkaar.

Het orgel zet een aria uit de Elias in. Er is even wat voetgeschuifel.

Dan beklimt Kuyper het spreekgestoelte. Als het orgel zwijgt, laat

hij even de stilte voelen, terwijl zijn veldheersblik over de schare aan

zijn voeten gaat. Dan begint hij zijn rede Souvereiniteit in eigen kring.

Als altijd weet hij, redenaar bij de gratie Gods, zijn gehoor te

boeien door uit te gaan van een concrete situatie, van een pakkend

beeld. Ditmaal is dat het bekende beeld van de maagd in Hollands

tuin, met boek, speer en vrij heidsmuts. Daaraan ontleent hij zijn

drie punten: i. Wat doet de maagd in Hollands tuin? 2. Waarom

zwaait ze de muts der vrijheid op een speer? 3. Wat tuurt ze in het

boek der Gereformeerde religie?

Die punten hoeft geen hoorder te memoreren; ieder kan ze zich

levendig voorstellen.

Kuyper komt in deze rede op voor de souvereiniteit in eigen kring,

ook wat betreft het terrein der wetenschap. Niet zonder effectbejag,

maar pakkend toch, wijst hij zijn hoorders naar het praalgraf van

De Ruyter, daar vlak bij hen . . . De onsterfelijke zeeheld, op wiens

praalgraf we hier staren, toen onze heerlijke De Ruyter, het weer

opkomend royalisme van de Karels en Lodewijken weerstond in alle

zeeën en brak op elke kust. „Ik schipper naast God schipper van mijn

schip." . . . In eigen kring Souverein.

In een lang betoog ontwikkelt hij de gedachte, dat de V.U. drie

eigenschappen zal moeten tonen, wil ze haar bestaan rechtvaardigen:

ze zal moeten zijn nationaal, wetenschappelijk en Gereformeerd.

De verslaggever van Het Handelsblad noteert, dat Kuyper zijn

gehoor een paar uur wist te boeien, ondanks zijn wat eigenaardige dictie.

Inderdaad moet voor vele oren, de kanseltaal niet gewend, Kuypers

64

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen