Vijfenzeventig jaar Vrije Universiteit - pagina 162
Gedenkboek bij het vijfenzeventig-jarig bestaan der Vrije Universiteit te Amsterdam
het waren haar professoren, die op de synoden een belangrijke rol
zouden gaan spelen en zo werd begripsverwarring in de hand gewerkt,
al moet daarnaast onmiddellijk dankbaar worden geconstateerd, dat
deze verwarring door velen werd onderkend en straks ook de Vrijge-
maakten hun zonen naar de V.U. zouden zenden, zij het dan niet om
er theologie te studeren.
Ook bij de strijd om het Barthianisme werd de V.U. van buiten
af betrokken. Het Barthianisme diende zich aan als een vertolking
van Calvijns gedachten en daardoor werd in vele landen de belang-
stelling voor het Calvinisme verlevendigd. Dit betrof de V.U. wel heel
rechtstreeks. Immers, als de absolute souvereiniteit Gods voor het werk
van de mens hoegenaamd geen plaats laat, wat wil men dan met
Christelijke politiek, met een Christelijke school, met een Christelijke
universiteit? Mag de mens zo maar beschikken over het gebod Gods?
Of heeft hij slechts te gehoorzamen iedere keer als dat gebod tot hem
komt in een concrete situatie?
De dialectische theologie was daarom zo gevaarlijk, omdat ze zich
bediende van oude termen, die een vertrouwde klank hadden, maar
waarvan de betekenis vaak sterk gewijzigd was. Rutgers heeft het ge-
vaar daarvan scherp gezien en vroeg reeds op de jaarvergadering van
1935 de theologen dringend tegen deze leer in het krijt te treden.
Vergis ik mij, vroeg hij ondeugend, of zou Calvijn in een situatie als
deze niet reeds lang met een vlugschrift hebhen ingegrepen?
Hij bedoelde dit internationaal. Nationaal, om het zo uit te druk-
ken, was dit al gebeurd. Vooral Dr Berkouwer stelde tegenover deze
leer scherp in het licht, dat de bevelen Gods in concrete situaties
inderdaad niet mogen worden ontweken, maar dat ze evenmin mogen
worden losgemaakt van Zijn gegeven openbaring. Het stemde dan ook
tot grote blijdschap, dat Berkouwer enkele jaren later als buitengewoon
hoogleraar werd benoemd om onderwijs te geven speciaal in de
nieuwere theologie. Zo zou ook hier de V.U. de wapenen mogen gaan
smeden voor een strijd, die steeds ernstiger zou worden en zich in een
volgend stadium vooral zou manifesteren als de strijd om de doorbraak.
Als derde aspect van de crisis noemden we, naast het financiële en
het kerkelijke, het politieke. De jaren dertig toch tonen ons de be-
angstigende groei van het nationaal-socialisme en van het fascisme.
Van het begin aan heeft de V.U. de gevaren dezer ideologieën door-
zien. Toen velen, ook in ons land, in hun argeloosheid meenden nog
een eindweegs de politieke weg met de nationaal-socialisten te kunnen
156
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 januari 1955
Publicaties VU-geschiedenis | 238 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 januari 1955
Publicaties VU-geschiedenis | 238 Pagina's