Vijfenzeventig jaar Vrije Universiteit - pagina 32

met menselijk ha ndelen. En aangaande hetgene God doet boven het

begrip des menschelijken verstands, datzelve willen wij niet curieuselijk

onderzoeken (a rt. X I I I der Ned. Geloofsbelijdenis).

Wanneer we dus de geschiedenis der Vrije Universiteit en a l wa t

daarmee sa menha ngt ga a n bezien, is onze historische blik gericht op

menselijk ha ndelen. Da t wil — om het nu ma a r eens huiselijk uit te

drukken — enerzijds zeggen, da t we niet met ha lleluja hs kunnen vol­

staan; a nderzijds, da t we niet mogen verwa chten, da t menselijke en

kerkelijke kleinheid niet tot die geschiedenis zouden behoren.

Toen da n in 1844 bij het ha telijk pa sseren va n Da Costa bleek, da t

zelfs een bescheiden meespreken va n de orthodoxie niet geduld werd,

rees de vra a g, of er da n geen a ndere weg gezocht moest worden. Elout

van Soeterwoude schreef a a n Da Costa over de mogelijkheid een eigen

seminarie in Amsterda m te vestigen, wa a r Da Costa da n het welver­

diende professora a t zou krijgen, vanuit de hoofdstad waarheid en leven

mededeelende. Enige ma a nden la ter schreef Groen va n Prinsterer in

gelijke geest: het pa sseren va n Da Costa zou a ls lichtzijde kunnen

hebben, da t het de noodzakelijkheid van eigene inrichtingen deed

inzien.

Toch zou het niet één dezer drie a ca demici zijn, die een zo ha chelijk

ondernemen a ls het oprichten va n een nieuw wetenscha ppelijk instituut

zou a a nva tten, ma a r een eenvoudig ma n, de Amsterda mse deurwa a rder

Johan Ada m Wormser.

Een in vele opzichten merkwa a rdig ma n, bij wie we — om de voor­

geschiedenis der Vrije Universiteit goed te versta a n — wa t la nger

moeten stilsta a n. Vera nderlijk in veel opzichten. Eerst onderwijzer, da n

op ka ntoor bij de bekende Amsterda mse a dvoca a t Va n Ha ll, om ten­

slotte zijn levensda gen a ls gerechtsdeurwa a rder te slijten. Vera nderlijk

ook in kerkelijk opzicht: Eva ngelisch­Luthers gedoopt en a a ngenomen,

kort vóór de Afscheiding overgega a n tot de Hervormde kerk, in 1836

overgegaan tot de Afscheiding, in 1840 a ls ouderling va n de Amster­

damse a fgescheiden gemeente geschorst, sindsdien een soort huiskerk

van afgekeerden vormend en onvermoeid strevend na a r bundeling va n

alle Gereformeerde kra chten, ongea cht of die zich in de Hervormde

kerk of in de Afgescheiden gemeenten bevonden. Een vera nderlijk ma n

ja, ma a r geen wispelturig ma n. Vera nderlijk, zoa ls de kompa sna a ld ver­

anderlijk is: nu eens wijkt die a f na a r links, da n na a r rechts, a ltijd

trillend, a ltijd in beweging, ma a r met sta ge bedoeling het Noorden

vast te houden. Da t Noorden wa s voor Wormser de Gereformeerde be­

lijdenis. Getrouwen da a ra a n za g hij in de Hervormde kerk en bij de

28

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen