Vijfenzeventig jaar Vrije Universiteit - pagina 134

Dr G. J. Vos, die in een protestvergadering te Utrecht verwerping van

het wetsontwerp een eis van trouw aan het Protestants beginsel en in het

financieel en wetenschappelijk belang van het Nederlandse volk

noemden.

De meeste indruk maakte de bestrijding van de Leidse rector magni-

ficus Prof. van der Vlugt in een reeks van zes artikelen in het Algemeen

Handelsblad, waarin hij met al de kracht van zijn scherp verstand en

brede eruditie zich verzette tegen sectescholen en sectekatheders. Min-

der knap, maar niet minder fel was de bestrijding van Utrecht, waar

een groep hoogleraren onder alle omstandigheden de effectus civilis

aan bijzondere universiteiten wilde onthouden, omdat bijzonder hoger

onderwijs beslist wetenschappelijk minderwaardig zou moeten zijn.

Het kan niet anders of deze felle en vaak knappe bestrijding zou de

leden der Staten-Generaal beïnvloeden. Wel nam in Maart 1904 de

Tweede Kamer het ontwerp van wet voor het hoger onderwijs met zes

en vijftig tegen veertig stemmen aan, maar de nog steeds liberale Eerste

Kamer verwierp het met zeven en twintig stemmen tegen en twee en

twintig voor. Voor het eerst in onze geschiedenis werd nu op voorstel

van de ministerraad de Eerste Kamer ontbonden. Wanneer men be-

denkt, dat de samenstelling van de ontbonden Eerste Kamer niet meer

overeenstemde met de politieke verhoudingen van het jaar 1904, is het

duidelijk, dat het wetsontwerp bij de nu volgende tweede behandeling

een betere kans kreeg en inderdaad keurde de nieuwe Eerste Kamer

in Mei 1905 het ontwerp goed met zeven en twintig tegen vijftien

stemmen. Wel had het bekende liberale lid M r S. van Houten gepro-

feteerd, dat de Roomse steun Kuyper zuur zou opbreken: de dolerende

V.U. zou verdwijnen. Een universiteit op dogmatischen grondslag . . .

is toch bestemd in onderlinge ruziën onder te gaan. Rome zou de

lachende derde zijn en de rijksuniversiteiten annexeren.

De geschiedenis heeft de tegenstanders van Kuyper in het ongelijk

gesteld. De biograaf van Kuypers grote bestrijder Van der Vlugt be-

treurt het in zijn held en in diens liberale medestanders, dat zij bij de

behandeling van dit wetsontwerp een schoone gelegenheid hebben laten

voorbijgaan een waarlijk vrijzinnige daad te plegen.

In 1954 schreef een Utrechts hoogleraar, doelend op de bestrijding

van de wet op het hoger onderwijs, dat de wetenschap door de partij-

universiteiten niet (is) bedorven, maar verrijkt.

Wat heeft de hoger onderwijs-wetgeving van het ministerie-Kuyper

130

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen