Vijfenzeventig jaar Vrije Universiteit - pagina 50

Geen hedendaags historie-schrijver zal zich verbeelden objectief te

zijn. Een der grondbeginselen, waarvan hij uitgaat, is immers, dat

objectiviteit in de geschiedschrijving onmogelijk is. Het bereikbare,

waarnaar wij ook in dit gedenkboek streven, is hoogstens onpartijdig-

heid — iets geheel anders dan objectiviteit. En juist om te voldoen

aan die eis van onpartijdigheid meenden we het verhaal van de stich-

ting der Vrije Universiteit even te moeten onderbreken om over de

stichter van die universiteit het oordeel te horen van enigen, die niet

tot Kuypers partij behoren.

7 OOK KUYPERS EERSTE POGING MISLUKT

Op de voorgaande bladzijden hebben we gelezen, dat een instelling

voor Christelijk hoger onderwijs in 1851 mislukte door ernstig verschil

van mening tussen Afgescheidenen en Hervormden; dat het Schots

Seminarie van 1852 in feite met de oorspronkelijke plannen niet van

doen had en dat de Theologische School te Kampen van 1854 een

zaak was, die — hoe ook te waarderen — zich beperkte tot de kleine

groep der Afgescheidenen. Maakt men de eindrekening op, dan moet

worden geconstateerd, dat de ontkerstening van het hoger onderwijs

voortging, al moet daarnaast onmiddellijk dankbaar worden geme-

moreerd, dat althans het kleine volksdeel, dat met de Afscheiding

was meegegaan, dank zij Kampen de zegening kreeg, dat in die kleine

kring de theologische opleiding weer in het goede spoor kwam.

Dit alles was buiten Kuyper omgegaan: in die jaren van strijd kort

na 1850 was hij nog maar een Leids gymnasiast en toen hij in 1855

zijn universitaire studie begon, was dat voor hem — zoon van een

Hervormd predikant ter plaatse — vanzelfsprekend te Leiden, waar

de moderne theoloog Scholten zijn bewonderde leermeester werd.

Door zijn theologische studie kwam Kuyper in aanraking met het

oude, toen veel gesmade Calvinisme en eenmaal predikant geworden

deed hij de wonderlijke ontdekking, dat dit Calvinisme niet slechts in

studieboeken als een verschijnsel uit vervlogen eeuwen was opge-

tekend, maar dat het leefde. Leefde, merkwaardig genoeg niet in de

kringen der theologen — voor wie het vaak niet meer dan een anti-

quiteit was — maar bij het eenvoudige volk. In het plat-Betuws

hoorde hij waarheden, die hij in het deftig Latijn van Calvijns Insti-

tutie gelezen had.

Het ligt buiten het bestek van dit boek Kuypers bekering te schetsen

en het blijft altijd gevaarlijk in zo'n geestelijk proces data te geven.

4Ü

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen