Vijfenzeventig jaar Vrije Universiteit - pagina 177

golven. Uitgeput spoelde Rutgers in Zeeland aan, zat in enkele Neder-

landse gevangenissen en werd daarna naar Duitsland getransporteerd.

Zeven en zestig was hij en zijn gezondheid, die toch al zo geleden

had, kwam dit niet te boven. Stil is hij in Duitse gevangenschap

gestorven. En we denken dankbaar aan zijn simpele antwoord op het

verwijt van „risico's nemen", dat men hem eens deed: het is niet erg

voor het vuurpeloton te moeten verschijnen, als men maar trouw

gebleven is.

Hij is het gebleven, tot in de dood.

Oorlog, vervolging en dood.

M a a r het leven van de Vereniging voor hoger onderwijs en van de

V.U. ging voort, ook al waren haar collegezalen gesloten. Het „brood

der universiteit" moest er zijn, ook in oorlogstijd. Daar is door velen

aan gewerkt, wier namen niet tot de lijst der gevallenen behoren,

maar die vaak niet minder moedig zijn geweest. En de trouw van de

duizenden, die achter de V.U. stonden, minderde ook in oorlogstijd

niet. Of is het een kleinigheid, dat in het eerste oorlogsjaar het tekort,

dat tot vijf en zeventig duizend gulden gegroeid was, geheel gedekt

kon worden? En hoeveel zorgen baarde de organisatie niet! Eerst in

1940, later in 1944 en 1945 moesten hele steden worden geëvacueerd

en wie bedacht onder zulke omstandigheden, dat de V.U. een kaart

van adresverandering moest hebben? In het laatste oorlogsjaar is het

contact met hele provincies radicaal verbroken. De Gestapo legde

beslag op de boekhouding. Van de ruim 850 correspondenten moesten

er in de vijf oorlogsjaren niet minder dan 350 worden vervangen.

Maar de heer Faber met zijn medewerkers versaagde niet. De in-

komsten van examen- en collegegelden werden na de sluiting der V.U.

in 1943 geheel gederfd. Voeg daarbij de niet-binnenkomende contri-

buties en de Duitse roof — en men mag zonder overdrijving de schade

van 1943 tot 1945 taxeren op tweehonderd vijftig duizend gulden.

Ook de moeilijkheden der studenten, die niet in Duitse handen

vielen, waren niet gering: honger, kou, gebrek aan boeken, aan rust

en aan concentratie, onderduiken en geldgebrek. De studiebeurzen voor

studenten aan bijzondere universiteiten werden ingetrokken. «

Toch moest de studie gaande worden gehouden en de professoren

hebben dat con amore gedaan. Vaak onder zeer vreemde omstandig-

heden. Ook hun studeerkamers waren niet verwarmd, ook hen zat de

vijand vaak op de hielen. M a a r men went aan vreemde situaties.

Nog herinner ik mij een tentamen, waarvoor ik ontboden werd naar

171

k

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen