De vrijheid van het bijzonder onderwijs - pagina 99

nieuwe voorwaarde voor erkenning (en bekostiging) te aanvaarden, dan wel

om de effectus civilis voor de medische faculteit op te geven; daarbij moet

dan nog worden opgemerkt, dat aan het medisch onderwijs als zodanig de

effectus civilis niet is verbonden, maar wel aan het van overheidswege af te

nemen artsexamen. Nu is het bovendien curieus, dat het intrekken van de

erkenning zowel voor de overheid als voor de KU tot onaanvaardbare conse-

quenties zou hebben geleid. Voor de overheid, omdat bij intrekking van de

erkenning de KU niet langer zorg zou hebben kunnen dragen voor de

medische opleiding, zodat de capaciteitsproblemen bij het medisch weten-

schappelijk onderwijs als geheel zouden verergeren; voor de KU, omdat met

de erkenning ook de bekostiging van de medische faculteit zou zijn komen te

vervallen, terwijl het de KU aan mogelijkheden ontbrak om deze faculteit uit

eigen middelen gedurende lange tijd in stand te houden. Derhalve waren

overheid en KU er al in 1966 toe veroordeeld om het eens te worden. De in

de machtigingswet inschrijving studenten 1972 neergelegde regeling, die voor

de bijzondere universiteiten en hogescholen geldt als voorwaarde voor

erkenning en bekostiging, waaraan ter waarborging van de deugdelijkheid van

het onderwijs moet worden voldaan, is door de bijzondere instellingen ten-

slotte vrijwillig aanvaard. Bovendien bleven deze insteUingen naar de letter

van de wet vrij om eventueel minder dan het door de minister vastgestelde

aantal studenten op te nemen, indien zij zouden menen niet langer voor de

deugdelijkheid van het onderwijs te kunnen instaan ondanks de door de

minister vastgestelde numerus fixus.

II.6.4. De numerus fixus en de vrijheid van studiekeuze

Een meerderheid van de Tweede Kamer achtte het ontwerp-Diepenhorst een

aantasting van de vrijheid van studiekeuze en wees het daarom af. De hier

bedoelde vrijheid van studiekeuze had echter een andere inhoud dan de vrij-

heid, die gedurende de eerste helft van de negentiende eeuw in het geding

was.^^* Toen was de inzet de vrijheid om zich naar eigen goeddunken op de

af te leggen examens voor te bereiden; in 1966 werd met de vrijheid van

studiekeuze gedoeld op het recht van iedere staatsburger om zelfstandig en

zonder enige beïnvloeding een studierichting te kiezen en die ook daad-

werkelijk te volgen. In de Grondwet wordt deze vrijheid niet genoemd of

beschermd; ook de wet WO noemt deze vrijheid niet met name. Wel kent

deze wet een recht van inschrijving voor elke studierichting toe aan ieder, die

voldoet aan de wettelijke voorwaarden.

De facto, maar niet de jure bestond derhalve in 1966 een vrijheid van

studiekeuze. Die vrijheid gold echter uitsluitend voor het openbaar weten-

schappelijk onderwijs; voorzolang de bekostigingsvoorwaarden hun dat niet

onmogelijk maakten^^' bezaten de bijzondere instellingen vrijheid om de in-

schrijving van bepaalde studenten te weigeren, c.q. om aan de inschrijving

voorwaarden te verbinden. Zo eiste de VU tot aan de Tweede Wereldoorlog,

dat alle leden van de universitaire gemeenschap en dus ook de in te schrijven

228. Zie par. 1.4.3.

229. Sinds de Collegegeldwet 1974 is dat het geval. Vgl. blz. 85, noot 221.

87

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen