De vrijheid van het bijzonder onderwijs - pagina 101

Dat de Tweede Kamer nog in 1966 koos voor handhaving van een onbe-

lemmerde vrijheid van studiekeuze is met het voorgaande niet in strijd. De

geschiedenis heeft immers geleerd, dat door andere maatregelen te treffen

zowel de onderwijskwaHteit als de vrijheid van studiekeuze voorlopig nog

onaangetast konden blijven. Pas in 1972 behoefde een keuze gemaakt te

worden en moest het ultimum remedium van een numerus fixus worden toe-

gepast.

Anders ligt het intussen met de afweging van de handhaving van vrijheid

van studiekeuze tegen het beginsel van de 'maatschappelijke behoefte', dat

sedert 1974 opgang maakt. Uitgangspunt is de stelling, dat steeds meer

studenten worden opgeleid tot werkloosheid. Bij verschillende studie-

richtingen ontstaat een groeiend overschot aan academici. Daarom achten

sommigen het ogenbHk gekomen om de numerus fixus niet langer alleen te

baseren op de opleidingscapaciteit van het wetenschappelijk onderwijs, maar

daarenboven ook op de behoefte aan afgestudeerden in een bepaalde studie-

richting. Twee overwegingen liggen aan het beginsel van de maatschappelijke

behoefte ten grondslag; de eerste is, dat het onjuist is om een toenemend

aantal studenten tot werkloosheid op te leiden; de tweede, dat de kosten, die

door de overheid moeten worden gemaakt om studenten op te leiden, niet

langer verantwoord zijn wanneer die opleiding ophoudt aan zijn doel te

beantwoorden.

Nu de vrijheid van studiekeuze een juridische grondslag in de vorm van

een wettelijke basis ontbeert, zijn er op zichzelf geen formele beletselen om

de vrijheid van studiekeuze op te offeren. De wetgever heeft er evenwel

terecht blijk van gegeven, dat zij ook zonder (grond)wettelijke grondslag

grote waarde hecht aan de vrijheid van studiekeuze. Die vrijheid is dan ook te

beschouwen als een belangrijke verworvenheid, die niet zonder gedegen over-

weging mag worden opgeofferd.

II.7. De herstructurering van het wetenschappelijk onderwijs

II. 7.1. De wet Herstructurering

De toeloop van studenten bij het wetenschappelijk onderwijs werd na de tot-

standkoming van de wet WO nog versterkt door het bewust nastreven van

een 'externe democratisering' van het wetenschappelijk onderwijs. Het beleid

van minister Cals was er op gericht om dit onderwijs voor grotere bevol-

kingsgroepen toegankelijk te maken door de toelatingseisen te verlagen en

door het wetenschappelijk onderwijs een wat schoolser karakter te geven.^^'

Door het op ruime schaal verstrekken van studiebeurzen stelde hij ook finan-

cieel een groter deel van de bevolking tot het volgen van een wetenschappe-

lijke studie in staat.

Toen in 1963 de eerste fase van de herziening van het Academisch Statuut

231. Tot uiting komend in een snelle groei van de personeelsaantallen; zie Aniens,

blzz. 127 e.v. Vgl. ook de 'Slanke lijn'-nota van staatssecretaris dr. G. Klein. 1977.

89

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen