De vrijheid van het bijzonder onderwijs - pagina 214

zelf. Het experimenteerartikel in de wet WO biedt de openbare en bijzondere

instellingen daartoe voldoende mogelijkheden. In een enkel geval gaat het

initiatief echter van de overheid uit; een voorbeeld daarvan is het streven van

de overheid naar een open hoger onderwijs en in het bijzonder de stichting

van een open universiteit.

De open universiteit zal, naar het zich voorlopig laat aanzien, een nieuwe,

afzonderlijke instelling van wetenschappelijk onderwijs worden, die zoveel

mogelijk gebruik maakt van bestaande (onderwijs)voorzieningen. Er wordt

vanuit gegaan, dat de open universiteit een monopoliepositie zal gaan be-

kleden.^* Met het oog daarop zou naar de opvatting van de overheid binnen

de open universiteit de pluriformiteit in levensbeschouwing gewaarborgd

moeten worden.^' Afgezien van het feit, dat het zeer de vraag is of binnen

één onderwijsinstelling de pluriformiteit in levensbeschouwing wel valt te

waarborgen, mag het op zichzelf lofwaardig heten, dat de overheid kennelijk

oog heeft gekregen voor de omstandigheid, dat een neutraal wetenschappe-

lijk onderwijs — zo dat al kan bestaan — velen in de samenleving niet kan

bevredigen en dat de overheid met het oog daarop ernstig heeft gepoogd om

door middel van de instelling van slechts één open universiteit toch te voor-

zien in de behoeften van een zo groot mogelijk gedeelte van de bevolking.

Intussen laat de feitelijke monopoliepositie de grondwettelijke vrijheid van

onderwijs ook ten aanzien van deze instituten onverlet. Het zou intussen

beter geweest zijn, wanneer de overheid in plaats van welbewust te kiezen

voor een monopolie op het terrein van het open hoger onderwijs nadrukke-

lijk de mogelijkheid zou hebben open gehouden om bij gebleken behoefte

ook open universiteiten met een bijzonder karakter tot ontwikkeling te

brengen.

IV.4. De vrijheid van richting

IV.4.1. Eerbiediging van ieders godsdienstige begrippen

Sedert 1848 verklaart de Grondwet, dat de wet het openbaar onderwijs zal

regelen met eerbiediging van ieders godsdienstige begrippen. Groen van

Prinsterer^* heeft ooit de hoop gekoesterd, dat deze formulering de stichting

van gezindtenscholen mogelijk zou maken. Hij ging daarbij uit van de op

zichzelf niet onjuiste gedachte, dat terwijl het gehele openbaar onderwijs

ieders godsdienstige begrippen dient te eerbiedigen, dit nog niet behoeft te

betekenen, dat iedere openbare school afzonderlijk ieders godsdienstige be-

grippen eerbiedigt. In zijn opvatting zouden verschillende openbare scholen

86. Zie het 'Advies tot oprichting van een open universiteit' van de Commissie Open

School en de Commissie Ontwikkeling Hoger Onderwijs van februari 1977; zie in het bij-

zonder de aanbeveUngen 4 en 5, blz. 12.

87. Vgl. de ontwikkeling van de samenwerkingsschool bij het lager onderwijs, het zoge-

naamde tertiumonderwijs.

88. Zie par. 1.6.2.

202

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen