De vrijheid van het bijzonder onderwijs - pagina 82

name de wijzigingen van de HO-wet uit 1937 en 1939 van betekenis.''' Als

gevolg van deze wijzigingen konden nu ook de door de beide handelshoge-

scholen afgegeven getuigschriften de effectus civilis verwerven; deze effectus

civilis hield in, dat aan bezitters van deze getuigschriften de in 1937 bij de

wet gecreëerde rechten werden verschaft.

De functie van de aanwijzing van de bijzondere hogescholen verschilt van

de aanwijzing van de bijzondere universiteiten. Feitelijk bezaten de twee be-

staande hogescholen een monopoliepositie, terwijl de door hen afgegeven ge-

tuigschriften maatschappelijke erkenning bezaten. ^^^ Tot op zekere hoogte

betekende de wetgeving van 1937 en 1939 ook meer een bescherming van de

goede naam, die deze getuigschriften bezaten, tegen beunhazerij dan een

erkenning van de kwaliteit van het onderwijs. Daarom ook heeft de wetgever

aansluiting gezocht bij de feitelijk gegroeide situatie, waarin het hoger han-

delsonderwijs verkeerde;''^ wel betekende dit derhalve een erkenning van het

pionierswerk van de beide handelshogescholen.

De vermelde wetgeving uit deze periode bracht geen uitbreiding van de

voorwaarden voor erkenning en aanwijzing van het bijzonder hoger onderwijs

en is uit dien hoofde voor ons onderzoek van beperkte betekenis. Wel van

betekenis was de wetgeving terzake van de bekostiging van de bijzondere

universiteiten en hogescholen uit de jaren 1948, 1952 en 1956; daarop zal in

het volgend hoofdstuk uitvoerig worden ingegaan.

II.5. De wet op het Wetenschappelijk Onderwijs (wet WO)

II. 5.1. De wordingsgeschiedenis

Gedurende de bezettingstijd bezonnen velen zich op de structuur en organi-

satie van het hoger onderwijs; de HO-wet werd langzamerhand als sterk ver-

ouderd ervaren, zoals spoedig na het einde van de tweede wereldoorlog bleek

uit een springvloed van publicaties.^^'* Om aan de meningsvorming enige

151. Bij de wet van 22 april 1937, Stb. 321, verkreeg het gehele handelsonderwijs een

wettelijke basis, nadat al sedert de eeuwwisseling een controverse had bestaan over de

vraag of het handelsonderwijs moest worden beschouwd als beroepsonderwijs of niet. In

1902 besteedde een staatscommissie aandacht aan dit vraagstuk. Kuyper zag het hoger

handelsonderwijs meer als een vorm van wetenschappelijk onderwijs dan als beroeps-

onderwijs, getuige zijn voorstel om het bestaan van een handelshogeschool in de HO-wet

te vermelden.

Op 21 mei 1915 werd een wetsontwerp ingediend tot regeling van het vakonderwijs,

waartoe werd gerekend het handelsonderwijs; dit wetsontwerp leed echter schipbreuk.

Ook in 1937 is nog oppositie gevoerd tegen het opnemen van het handelsonderwijs in de

Middelbaar-Onderwijswet en de HO-wet; zie o.a. Handelingen II 1936—1937,

blzz. 1767 e.v.

152. Zieblzz. 34 en 70.

153. De wetgever voegde aan titel III HO-wet een nieuw hoofdstuk VA toe, bestaande

uit de artt. 200 bis tot 200 octies.

In art. 76 HO-wet werd na de opsomming van de vijf bestaande faculteiten de faculteit

der economische wetenschappen vermeld; daarmee werd de aan de Gemeentelyke Univer-

siteit van Amsterdam bestaande situatie gesanctioneerd.

154. Deels vermeld bij mr. N.F. Hofstee: 'Organisatie en bestuur der universiteit', 1950,

ac.pr. Groningen, blzz. 118 e.v.; zie ook 'De VU in oorlogstijd', 1945.

72

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen