De vrijheid van het bijzonder onderwijs - pagina 191

de bijzondere bij de bestuurshervorming te betrekken. Die overweging was,

dat, terwijl aan de openbare instellingen een nieuwe bestuursvorm werd op-

gelegd, zonder een gelijke regeling met betrekking tot de bijzondere in-

stellingen de zaak daar gemakkelijk uit de hand zou kunnen lopen."*

Als laatste is nu te onderzoeken, welk verband bestond tussen de beperking

van de vrijheid van de bijzondere instellingen en de bekostiging. Men kan

daarover kort zijn: de bestuurshervorming houdt geen verband met de be-

kostiging; zij levert geen verlaging van de uitgaven of een verhoging van de

bestuurlijke of financiële doelmatigheid op. Ook van de zijde van de overheid

is nimmer gesteld, dat dat het geval zou zijn; van die kant is echter wel ge-

sproken over het verband, dat zou bestaan tussen de erkenning van de

bijzondere universiteiten en hogescholen en de bestuurshervorming.'*'^^

Gesteld, dat een dergelijk verband tussen de bestuursvorm en de deugde-

lijkheid van het onderwijs zou bestaan, dan heeft de wetgever daaraan toch

niet de consequentie verbonden, dat de WUB een voorwaarde voor erkenning

behoort te zijn.

Men zou zich kunnen afvragen of de overheid de bijzondere instellingen

een bestuurshervorming wellicht uit ideële overwegingen heeft wdllen opleg-

gen. Van Krefeld merkt op: 'Een overheid die de zelfontplooiing van de

individu, met name ook van de maatschappelijk achtergestelden, centraal

stelt, zal naar verdere democratisering moeten streven . . . Het is nood-

zakelijk en geoorloofd voor de overheid het subsidiebeleid daarop af te

stemmen'.'*''^ Nu verkeert Van Krefeld in een bijzondere positie, omdat hij er

van uitgaat, dat de grondrechten alleen voor natuurlijke en niet voor rechts-

personen gelden."*'^ Met name bij de vrijheid van onderwijs kan deze opvat-

ting echter tot kortsluitingen leiden. Juist daar doet zich dan ook de vraag

voor of de overheid, de zelfontplooiing centraal stellende, dit doel ook aan

anderen mag opleggen. Als de overheid aldus gaat beslissen 'waar het op aan

komt' dan raakt de vrijheid van richting van het bijzonder onderwijs — dat

wil zeggen de vrijheid om zelf te beslissen 'waar het op aan komt' — in het

gedrang. Aan de subsidie-verhouding in het algemeen en zeker bij het onder-

wijs ligt ten grondslag, dat de gesubsidieerde een eigen rangorde van waarden

kent en dat deze zal worden gerespecteerd door de subsidiegever.''^'' Indien

aan de gesubsidieerde de vrijheid die rangorde van waarden ook bij de organi-

satie van de gesubsidieerde activiteiten te doen gelden, wordt ontnomen, om-

dat daardoor beweerdelijk 'verdrukt of achtergesteld' wordt, dan legt de

overheid dwingend haar rangorde van waarden op. Van de geestelijke vrijheid

- en daar gaat het bij de vrijheid van richting om — is dan niet veel meer

over.

Van Krefeld spreekt zich later genuanceerder uit;*''' Van der Burg meent,

dat in het algemeen uit een begrotingspost niet kan worden afgeleid, 'dat

470. Vgl. eveneens par. III.9.3.

471. Blzz. 16-17 van de Memorie van Toelichting bij het ontwerp-Veringa.

472. T.a.p. blz. 139.

473. Zie ook par. IV. 2.4.

474. Vgl. par. III.3.2.

475. T.a.p. blzz. 138-144.

179

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen