De vrijheid van het bijzonder onderwijs - pagina 117

niet te beschouwen als een poging tot gelijkschakeling van openbaar en

bijzonder onderwijs.

III. 3. Subsidie

Na de korte schets in de vorige paragraaf van de financiële gelijkstelling van

openbaar en bijzonder lager onderwijs komt nu aan de orde de realisering van

de financiële gelijkstelling bij het wetenschappelijk onderwijs. Omdat echter

de verschillende bijzondere universiteiten en hogescholen aanvankelijk op

zeer uiteenlopende manieren financiële steun uit de openbare kassen hebben

genoten en omdat aan de verlening van subsidie evenals aan de toekenning

van de effectus civilis voorwaarden door de overheid zijn verbonden, lijkt het

zinvol eerst het verschijnsel subsidie aan een nadere beschouwing te onder-

werpen.

III.3.1. Subsidie als beleidsinstrument

Indien de overheid - 'in absolute zin de rijkste in den lande'''* - er zich om

welke reden ook toe laat brengen om bepaalde activiteiten financieel te

steunen, dan is sprake van subsidie. Zo omschreven Hartog en Van Poelje

subsidie in 1952 als 'geldelijke bijdragen van gezagsorganen, hetzij aan parti-

culiere instellingen, hetzij aan publieke instellingen, welke ressorteren onder

de eerstgenoemde gezagsorganen, ter financiering van lopende uitgaven ten

bate van bepaalde activiteiten'.''^ Latere definities hebben deze omschrijving

aangevuld. Van Haersolte wees er op, dat ook van subsidie sprake is, wanneer

de overheid niet een geldelijke doch wel op geld waardeerbare steun ver-

leent.''* Een recentere definitie omschrijft subsidie als 'een uitgave van de

overheid, die rechtstreeks samenhangt met bepaalde activiteiten van de ge-

subsidieerde en waarmede wordt beoogd de hoeveelheid en de kwaliteit van

deze activiteiten te beïnvloeden';"" nadrukkelijker dan voorheen richt deze

definitie zich op wat het doel van subsidieverlening behoort te zijn.

Te vermelden is ook de omschrijving van Wolff: 'Subventionen in engerem

Sinne sind vermögenswerte* Zuwendungen, die ein Trager öffentlicher Ver-

waltung privaten Unternehmern unmittelbaar oder durch Dritte gewahrt, um

sie instandzusetzen, öffentlichen Bedürfnissen zu entsprechen'.*^ Subsi-

diëring heeft dus kennelijk tot doel om gericht bepaalde particuliere activi-

teiten te ondersteunen en die activiteiten moeten volgens Wolff aan openbare

76. Aldus mr. R.A.V. van Haersolte: 'De overheidssubsidie', 1961, preadvies VAR

XLIV, blz. 8.

77. Drs. F. Hartog/prof.dr. S.0. van Poelje: 'Bestuur door middel van subsidiëring', pre-

advies Bestuurswetenschappen 1952, blzz. 117 e.v.

78. Preadvies, blzz. 6-7.

79. COBA-rapport: 'Het instrument subsidie. Een leidraad voor het subsidieonderzoek',

Beleidsanalyse 1976, nr. 1.

80. Vgl. Van Haersolte's 'op geld waardeerbaar'.

81. H.J. Wolff: 'Verwaltungsrecht IH', derde editie, blz. 256.

105

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen