De vrijheid van het bijzonder onderwijs - pagina 203

kwaamheid en zedelijkheid van de onderwijzers. Aanvankelijk beperkte deze

bevoegdheid zich tot het algemeen vormend lager en middelbaar onderwijs.

Op grond van de in de praktijk gebleken behoefte aan de mogelijkheid om

ook bij andere vormen van bijzonder onderwijs een dergelijk onderzoek naar

de bekwaamheid en zedelijkheid van de onderwijzers te kunnen instellen^'

werd gestreefd naar uitbreiding van de werking van deze beperking. In de

Proeve is nog voorgesteld om het wetenschappelijk onderwijs van een der-

gelijke meer uitgebreide bevoegdheid van de overheid uit te zonderen,^^ maar

in 1972 heeft de grondwetgever de mogelijkheid tot het instellen van een

onderzoek naar de bekwaamheid van de zedelijkheid van de onderwijzers

niettemin uitgebreid tot alle bij de wet aangewezen vormen van onderwijs. ^^

Het kabinet-Den Uyl heeft voorgesteld om een derde grondwettelijke be-

perking van de vrijheid van onderwijs aan te brengen. Dit voorstel behelsde

de erkenning van de bevoegdheid van de overheid tot het stellen van regels

ter bescherming van de gezondheid. De voorgestelde nieuwe redactie van het

onderwijsartikel en daarmee ook dit voorstel strandde echter bij de behande-

ling door de Tweede Kamer in eerste termijn. ^^

IV.2.2. De voorwaarden voor erkenning en bekostiging

Een geheel andere beperking van de vrijheid van onderwijs vormen de voor-

waarden voor erkenning en bekostiging. Het betreft hier speciale restricties

van de onderwijsvrijheid, die echter alleen de vrijheid beperken van instellin-

gen, die deze beperkingen vrijwilHg hebben aanvaard.^^ In 1905 deden de

voorwaarden voor aanwijzing voor het eerst hun intrede in de wetgeving. Zij

mogen niet op gelijke voet met de grondwettelijke beperkingen van de vrij-

heid van onderwijs worden gesteld, want — hoezeer zij de vrijheid soms ook

beperken — zij hebben 'dit eigenaardige dat, wanneer men met dergelijke

conditiën geen genoegen neemt, men eenvoudig het subsidie', c.q. de

erkenning of aanwijzing 'weigert; dan heeft men met al die voorschriften en

regelen niets te maken'.^*

De wetgever stelt de voorwaarden voor erkenning en bekostiging vast, maar

om de redelijkheid van de voorwaarden te aanvaarden heeft de wetgever de

hulp van de bijzondere universiteiten en hogescholen nodig. In 1905 stond

de VU daadwerkelijk voor de keuze of de erkenning en daarmee een beper-

king van de onderwijsvrijheid moest worden aanvaard; in 1948 stonden de

vier aangewezen bijzondere instellingen terzake van de bekostiging voor een

zelfde keuze. Men dient intussen wel te beseffen, dat voor de bijzondere in-

31. Zie het Goudse rijschoolarrest; HR 10 december 1957, NJ 1958 no. 176.

32. Proeve van een nieuwe Grondwet, voorgesteld art. 6.

33. Wet van 10 februari 1972, Stb. 106; vgl. Eindrapport van de commissie Cals/

Donner, voorgesteld art. 7.

34. Dit deel van het voorstel tot grondwetsherziening werd weliswaar toegejuicht, maar

werd met de rest van het voorstel meegesleurd. Zie Bijlagen bij de Handelingen II

1975-1976, no. 13874; Handelingen II 1976-1977, blz. 2477.

35. Zie par. II.3.

36. Zie de behandeling van de wet tot wijziging van de LO-wet. Handelingen I

1904-1905, blz. 513; wet van 3 juni 1905, Stb. 151.

191

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen