De vrijheid van het bijzonder onderwijs - pagina 114

voegd, waarin stond, dat binnen drie jaar na afkondiging van de nieuwe

Grondwet wetsvoorstellen ter uitvoering van het nieuwe onderwijsartikel bij

de Staten-Generaal moesten zijn ingediend.^'* Met de uitvoeringvan deze be-

palingen werd in 1918 de nieuwe ministervan Onderwijs, Kunsten en Weten-

schappen, dr. J.Th. de Visser,^' belast.^^ Niet alleen zag hij kans om in een

tijdsbestek van minder dan drie jaar een nieuwe Lager-Onderwijswet voor te

bereiden, maar hij loodste zijn ontwerp zelfs binnen die tijd door de Staten-

Generaal: op 7 oktober 1920 aanvaardde de Eerste Kamer zonder hoofde-

üjke stemming het ontwerp-De Visser.'''

III.2.3. Het onderwijsartikel in de Grondwet van 1917

Van 1917 tot 1972 — toen het onderwijsartikel opnieuw werd gewijzigd —

luidde art. 192, later art. 208 van de Grondwet aldus:

'Het onderwijs is een voorwerp van aanhoudende zorg der Regeering.

Het geven van onderwijs is vrij, behoudens het toezicht der Overheid, en

bovendien, voor zover het algemeen vormend^* zoowel lager als middelbaar

onderwijs betreft^', behoudens het onderzoek naar de bekwaamheid en de

zedelijkheid van den onderwijzer, een en ander bij de wet te regelen.

Het openbaar onderwijs wordt, met eerbiediging van ieders godsdienstige

begrippen, bij de wet geregeld.

In elke gemeente wordt van Overheidswege voldoend openbaar algemeen

vormend lager onderwijs gegeven in een genoegzaam aantal scholen. Volgens

bij de wet te stellen regels kan afwijking van deze bepaling worden toege-

laten, mits tot het ontvangen van zoodanig onderwijs gelegenheid wordt ge-

geven.

De eischen van deugdelijkheid, aan het geheel of ten deele uit de openbare

kas te bekostigen onderwijs te stellen, worden bij de wet geregeld, met in-

achtneming, voor zoover het bijzonder onderwijs betreft, van de vrijheid van

richting.

Deze eischen worden voor het algemeen vormend lager onderwijs zoodanig

geregeld, dat de deugdelijkheid van het geheel uit de openbare kas bekostigd

bijzonder onderwijs en van het openbaar onderwijs even afdoende wordt ge-

waarborgd. Bij die regeling wordt met name de vrijheid van het bijzonder

54. Additioneel art. XIII. Pas na veel aandringen van anti-revolutionairen en katholieken

werd dit artikel op 7 december 1916 in het ontwerp opgenomen; zie Cassianus Hentzen,

blzz. 169 en 199.

55. Zie ook blz. 55 noot 60. Voorts Q.A. de Ridder: 'Dr. J.Th. de Visser, een nationale

figuur', 1932.

56. Dit departement werd ingesteld bij KB van 25 september 1918, Stb. 551. Oorspron-

kelijk was dit ministerie als een tijdelijke zaak bedoeld; zie dr. W. Drees: 'Het Nederlands

Parlement, vroeger en nu', 1976.

57. Handelingen I 1920-1921, blz. 55; Stb. 1920, no. 778

58. De aanduiding 'algemeen vormend' werd gebruikt ter onderscheiding van het vak- of

beroepsonderwijs; vgl. eindrapport bevredigingscommissie 1916; voorts Huart: blz. 351.

59. De zinsnede 'voor zover het algemeen vormend zoowel lager als middelbaar onder-

wijs betreft' werd in 1972 gewijzigd in: 'voor wat bij de wet aangewezen vormen van

onderwijs betreft'; wet van 10 februari 1972, Stb. 106.

102

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen