De vrijheid van het bijzonder onderwijs - pagina 226

IV.5.3. De bijzondere leerstoelen en lectoraten

Door middel van de instelling van bijzondere leerstoelen en lectoraten kun-

nen particulieren een beperkte invloed uitoefenen op de inrichting van het

openbaar wetenschappelijk onderwijs. ^^* Door de instelling van bijzondere

leerstoelen kunnen vermeende of werkelijke lacunes in het wetenschappelijk

onderwijs worden opgevuld, daar waar de overheid of de instellingen van

wetenschappelijk onderwijs niet zelf tot de instelüng van leerstoelen over

gaan. De wet WO gaat er van uit, dat bijzondere leerstoelen en lectoraten

alleen bij de openbare universiteiten en hogescholen kunnen worden inge-

steld. Dit hangt samen met de oorspronkelijke opzet van de bijzondere leer-

stoelen.

Op aandrang van christelijk-historische en van katholieke zijde heeft

Kuyper in 1905 met de nodige tegenzin een regeling van de bijzondere leer-

stoelen in de HO-wet opgenomen.'^^ Vooral de katholieken hoopten door

middel van de instelüng van een aantal bijzondere leerstoelen de stichting van

een katholieke universiteit te kunnen voorbereiden om alvast enige ervaring

in het wetenschappelijk onderwijs op te doen en de eigen richting toch reeds

in het openbaar onderwijs tot uiting te kunnen laten komen. Kuyper

meende, dat een bepaalde richting — zij het katholiek of gereformeerd — on-

voldoende gestalte zou krijgen door de instelling van incidentele bijzondere

leerstoelen. Inderdaad zijn er thans maar weinig bijzondere leerstoelen, waar-

van de primaire bestaansgrond in de vrijheid van richting is gelegen.'^*

Enige actualiteit bezit thans de vraag of weUicht ook de bijzondere leer-

stoelen en lectoraten voor bekostiging door de overheid in aanmerking

zouden moeten komen. Als reden daarvoor wordt wel aangevoerd, dat het

onderwijs van verschillende bijzondere hoogleraren en lectoren door op-

neming in het onderwijs- en examenprogramma inmiddels een zekere

officiële erkenning heeft verworven. Voorzover echter de bijzondere leer-

stoelen en lectoraten hun bestaansgrond aan de vrijheid van inrichting ont-

lenen bestaat voor bekostiging geen aanleiding, omdat zij voorzien in lacunes

in het wetenschappelijk onderwijs, die de overheid niet zelf wenst op te

vullen; de bekostiging van deze bijzondere leerstoelen en lectoraten zou dan

in feite een omzetting in gewone of buitengewone leerstoelen en lectoraten

betekenen.

Anders ligt dit voor de bijzondere leerstoelen en lectoraten, die gebaseerd

zijn op de vrijheid van richting. Dezen vullen weliswaar ook lacunes in het

wetenschappelijk onderwijs, maar dit zijn lacunes, die de overheid op grond

van de neutraliteit van het openbaar onderwijs in beginsel niet zelf kan aan-

vullen. Voorzover dergelijke bijzondere leerstoelen en lectoraten bij het

openbaar wetenschappelijk onderwijs in een daadwerkelijke behoefte blijken

te voorzien is op zichzelf wel iets voor een bekostiging door de overheid te

zeggen.

136. Artt. 129-138 wet WO; zie par. II.5.4.

137. Zieblz. 55 noot 55.

138. De belangrijkste daarvan zijn wel de door de Stichting bijzondere leerstoelen voor

Calvinistische Wijsbegeerte in stand gehouden leerstoelen.

214

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen