De vrijheid van het bijzonder onderwijs - pagina 54

school te Kampen^^' — niet alsnog een recht op subsidie werd toegekend.^^^

De voorstellen van minister Heemskerk hebben aanleiding gegeven tot

heftige discussies.^*^ Op een amendement-van Namen van Eemnes besloot de

Tweede Kamer de faculteit der godgeleerdheid niet om te zetten in een facul-

teit der godsdienstwetenschap. De indiener van dit amendement deed zijn

voorstel om de 'oude vaderlandsche naam' van godgeleerdheid te kunnen be-

houden. Anderen — zo Schimmelpenninck van der Oije en Saaymans

Vader — steunden dit voorstel, omdat zij de theologische faculteit als oplei-

ding voor de Hervormde Kerk wensten te behouden. Zover is de wetgever

intussen niet gegaan, maar wel werd op voorstel van de regering besloten om

aan de Hervormde Kerk de mogelijkheid te bieden bij deze faculteiten één of

meer leerstoelen te vestigen. Deze leerstoelen zouden door het Rijk worden

bekostigd. Naast de benoeming van deze kerkelijke hoogleraren^'* werd de

mogelijkheid behouden, dat de Hervormde Kerk zelf scholen van hoger

onderwijs voor de opleiding van leraren zou inrichten; aan deze scholen zou-

den door het Rijk zodanige bedragen beschikbaar gesteld kunnen worden 'als

bUjken zal voor dat doel nodig te zijn'.^'

.7.5.2. De duplex ordo

Tot 1876 hadden de theologische faculteiten aan de openbare universiteiten

slechts één functie: het opleiden van studenten tot leraren of predikanten

van de Hervormde Kerk. Het behalen van een wetenschappelijke graad in de

theologische faculteit gaf onmiddellijk toegang tot de uitoefening van amb-

281. Door het gemeentebestuur van Kampen werd de theologische hogeschool ook vóór

1876 als school beschouwd. Dit heeft tot interessante discussies over de vrijheid van

onderwijs geleid; zie 'Sola Gratia', blzz. 65—68.

282. Voor de R.K.-kerk met vijf klein seminaries en twee groot-seminaries, de Evange-

hsch-Luthersche, de Remonstrantsche en de Hersteld-EvangeUsch Lutherse kerken, als-

mede het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap — de vier kleine kerkgenootschap-

pen — werden krachtens art. 103 HO-wet subsidiebedragen gefixeerd; Hubrecht: 'Onder-

wijswetten', Afd. I deel II, geeft een opsomming van de subsidiebedragen aan deze kleine

kerkgenootschappen, variërend van f 2000 tot f 13 400 en van de samenstelling van deze

bedragen.

Zie ook het Rapport van de Staatscommissie voor de Zaken van de Erediensten uit 1967,

Bijlagen bij de Handelingen II 1968-1969, no. 10030 nr. 2. Op blz. 17 van dit rapport

wordt melding gemaakt van een advies van de Raad van State — vermoedelijk uit 1963 —

aan de minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen: 'Dit college was van oordeel,

dat inderdaad uit de tekst van art. 153 van de HO-wet 1876 bleek, dat de daarin bedoelde

bedragen gefixeerd werden, zulks in tegenstelling met art. 154 dier wet, dat de subsi-

diëring regelt van de opleiding van predikanten van de Nederlands Hervormde Kerk, welke

bijdragen van jaar tot jaar kunnen worden gewijzigd naar gelang de behoefte'.

283. Zie onder andere De Geer van Jutfaas, blzz. 146 e.v.

284. Deze hoogleraren zouden bij plechtigheden der universiteit 'rang en zitting' hebben

naast de overige hoogleraren der universiteit; art. 103 HO-wet.

285. Art. 104 HO-wet; in 1876 werd aan de Hervormde Kerk reeds een bedrag van

f 30 000 uitgekeerd. Anders dan de subsidies aan overige kerkgenootschappen betrof het

hier dus niet een vast bedrag. In 1962 bedroeg de rijkssubsidie voor de hervormde theolo-

gische opleiding f 242 300; zie het Rapport van de Staatscommissie voor de Zaken van de

Erediensten uit 1967.

44

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen