De vrijheid van het bijzonder onderwijs - pagina 138

de behandeling van het ontwerp door de Tweede Kamer is deze vraag althans

door een gedeelte van de Kamer in positieve zin beantwoord.^'' Daar is reden

toe.

Naar de redactie van het onderwijsartikel sloot de Grondwet al sedert 1917

de bekostiging van het bijzonder hoger onderwijs niet uit. Het vijfde lid van

het onderwijsartikel bepaalde immers, dat de eisen van deugdelijkheid, aan

het geheel of ten dele uit de openbare kas te bekostigen onderwijs te stellen,

bij de wet worden geregeld. Dit vijfde lid zou echter een overbodige bepahng

zijn, wanneer de grondwetgever alleen het oog op bekostiging van het

bijzonder algemeen vormend lager, middelbaar en voorbereidend hoger

onderwijs zou hebben gehad, omdat de bekostiging van deze vormen van bij-

zonder onderwijs in de op het vijfde hd volgende leden afzonderlijk werd

geregeld. Het vijfde lid heeft dus beslist de bedoeling gehad om de mogelijk-

heid van bekostiging van andere vormen van bijzonder onderwijs dan de in de

Grondwet met zoveel woorden genoemde open te houden. Slechts omdat het

de exphciete bedoeling van de regering was om het bijzonder hoger onderwijs

voorlopig buiten de bekostiging te houden is aanvankelijk gesteld, dat het

nieuwe grondwetsartikel, voorzover daarin de bekostiging werd geregeld, niet

op het bijzonder hoger onderwijs van toepassing zou zijn.

Deze bedoeling en niet de redactie van het onderwijsartikel zijn dus tot

1948 bepalend geweest voor de interpretatie van art. 192 van de Grondwet

1917. De wet-Gielen maakte van de in lid vijf geboden mogelijkheid gebruik

door ook het bijzonder hoger onderwijs onder de bekostiging te brengen.

Terwijl echter het algemeen vormend lager en middelbaar onderwijs — open-

baar en bijzonder — geheel uit de openbare kas werd bekostigd, ging de wet-

Gielen uit van een gedeeltelijke bekostiging van de erkende bijzondere uni-

versiteiten en hogescholen. De Grondwet had met die mogelijkheid rekening

gehouden door te spreken van het 'geheel of ten deele uit de openbare kas te

bekostigen onderwijs'.

De wet-Gielen bracht het bijzonder hoger onderwijs dus voor een deel

onder de vigeur van art. 192 lid 5 van de Grondwet 1917. Derhalve moesten

aan de te bekostigen bijzondere universiteiten en hogescholen eisen van

deugdelijkheid gesteld worden. De deugdelijkheid van het onderwijs aan deze

instellingen was echter al sedert 1905 verzekerd;''^ daarom heeft de wetgever

van 1948 kunnen volstaan met het stellen van subsidievoorwaarden van

zuiver comptabele aard.

III.5.3. De wet-Gielen gewijzigd

De wet-Gielen bracht het bijzonder hoger onderwijs niet alleen subsidie,

maar daarmee ook een erkenning, die het tevoren niet had bezeten. In de

eerste plaats bleek zulks doordat de besturende colleges van de bijzondere

instellingen na 1948 volledig werden betrokken bij het geregeld overleg van

de colleges van curatoren van de rijksuniversiteiten onderling en met de

191. Zie Voorlopig Verslag^naar aanleiding van het ontwerp-Gielen, blz. 1.

192. Ziepar. II.5.3.

126

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen