Een blinkend spoor - pagina 95
Beeld van een eeuw geschiedenis der vereniging voor wetenschappelijk onderwijs op gereformeerde grondslag 1879-1979
stemhebbende afgevaardigde naar de vergadenngen der kerkelijke goederen moesten besteden
Vereniging aanwijzen Deze bepaling gold met alleen tot handhaving dier oude, beproefde leer ons van de
voor kerkeraden, maar ook voor andere verenigingen, vaderen overgeleverd
mits ook die afgevaardigden de statuten ondertekenden en dat was toch een van de doelstellingen der VU
In de „lijst der corporatien" vindt men naast kerkeraden Maar toen de spanningen binnen de Hervormde kerk in
ook kerkvoogdijen, jongelings-, evangelisatie-, zendings- 1886 zich ontiaadden in de Doleantie raakte deze bron
verenigingen, zondagsscholen enzovoort Zij konden van inkomsten voor de VU verstopt De kerken die met
steunen door hdmaatschap of begunstiging en horen als met de Doleantie meegingen onthielden hun steun aan de
zodanig in de vorige post van inkomsten thuis, maar ook VU, die vaak als oorzaak van die beweging gezien werd
door collecten en die zijn hier wel aan de orde Niet De gevolgen zijn in getallen uit te drukken In het eerste
iedere kerkeraad als die van de Hervormde gemeente m jaar na de Doleantie hep de post der collecten van
het friese Schettens kon zich een contributie van f500 - f 10 000 - terug tot f6 000 -, in 1888 zelfs tot f 3 000 -
permitteren, maar ook vele kleme collecte-opbrengsten Toch heeft de Vereniging ook toen zich met in de kerke-
als die van de hervormde kerkeraad van Coevorden hjk-gereformeerde hoek willen laten dringen In het
(f6,30), de jongehngsvereniging te Steenwijk (f3 -), de eerste jaar na de Doleantie gingen dne verschillende col-
kerkeraad van de Hervormde gemeente te Lopik lectecirculaires uit naar de Hervormde, de Christelijk Ge-
(f 6,38'/2), de mannen-hdmaten catechisatie van dominee reformeerde en de Dolerende kerken, de eerste reageer-
Felix te Utrecht (f38 -) enzovoort hebben in trouw ver- den nauwelijks, de tweede vrij terughoudend en alleen de
enigd toch van vele kleintjes een grote gemaakt Het zal derde groep gaf naar vermogen
dan ook geen verbazing wekken dat de zeer actieve com- Het spreekt bijna vanzelf dat „de Dolerenden" zich bij-
missie tot vermeerdenng der inkomsten de collecte als zonder voor de VU inspanden en als enkele jaren later de
middel om financiële steun te verwerven systematisch Gereformeerde kerken in Nederland geïnstitueerd wor-
ging toepassen, niet alleen omdat zulke collecten in ker- den besluit de synode van Amsterdam m 1892 dat de
ken weinig administratie en organisatie vroegen, maar Gereformeerde kerken minstens eens per jaar een collec-
vooral omdat men de financiële steun toch van de kerk- te zullen houden voor de theologische faculteit van de
mensen verwachten mocht In 1884 nchtte de commissie VU Elk jaar wordt een lange lijst van kerken geordend
zich tot de kerkeraden der Hervormde gemeenten — de naar classis gepubliceerd, maar behoudens een enkele
Gereformeerde kerken m Nederland waren er immers uitschieter als Amsterdam gaat het over heel kleine be-
toen nog niet — om steun Men verzocht de zondag voor dragen De jonge Gereformeerde kerken droegen al de
dejaarvergadenng omstreeksjuni van lederjaar een col- zware lasten van de nieuwbouw van hun kerkgebouwen
lecte te houden voor de VU, die zo belangrijk was voor Maar ook hier wordt de spreuk op de munten van de
het christelijk leven in ons Vaderland, de consequente Republiek bewaarheid Concordia res parvae crescunt,
voortzetting der „Lagere School met den Bijbel" door eendracht worden kleme dingen groot De synode
Niet zonder succes, want de 87 contribuerende kerke- van Utrecht m 1902 vermeerderde het aantal collecten
raden en 18 kerkvoogdijen vermeerderden in eenjaar tot van minstens een tot minstens twee per jaar En al in 1901
respectievelijk 145 en 25 was procentueel gezien de opbrengst der collecten weer
Toch had die groei veel sterker kunnen zijn als de afkeer boven het ped van de opbrengst voor de Doleantie in
van de VU in zekere kerkelijke kringen niet zo groot was 1885 bijna 17% van het totaalbedrag van de jaarrekening,
geweest dat een aantal voorzitters van kerkeraden het in 1901 20% en m 1909 23%, in bedragen uitgedrukt
verzoek hadden achtergehouden Dit belette de commis- bedroegen de collecten na het dieptepunt in 1888 van
sie niet het volgend jaar met alleen kerkeraden, maar nu f3 215-in die jaren 1901 en 1909 f 8 529 - en f 14 472-
ook kerkvoogdijen te vragen ter gelegenheid van het eer- Ook later lieten de Gereformeerde kerken zich niet on-
ste lustrum van de VU een collecte te houden, ditmaal op betuigd, zo werd bij het 50-jarig bestaan der VU door die
een zondag omstreeks de stichtingsdag, 20 oktober In de kerken eenjubileumcollecte in 577 kerken gehouden, die
circulaire gencht aan de kerkvoogdijen wezen directeu- met een aantal giften naast de al genoemde vier ton het
ren er op dat deze kerkvoogdijen de door hen beheerde uitbreidingsfonds vergrootte met bijna f34 000 -
M^^Kit^ÉHl
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1979
Publicaties VU-geschiedenis | 200 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1979
Publicaties VU-geschiedenis | 200 Pagina's