Een blinkend spoor - pagina 42

de bevordering van Gods eer en van godzaligheid in den erkenning van het bijzonder hoger onderwijs immers

lande. werd 4 december 1905 voor de VU de doctorsgraad in

Voor de Jood, de Mohammedaan en de „ongodist", die vier studies — rechten, klassieke en Semitische letteren en

Kuyper en Fabius zeiden toegang te willen verlenen, wijsbegeerte — erkend. Men spreekt dan van de effectus

moet die bevordering van Gods eer en van godzaligheid civilis, dat wil zeggen dat universitaire diploma's bepaal-

in den lande, zoals Kuyper die bedoelde, toch wel een de maatschappelijke rechten verlenen. Toen in 1921

onvervulbare eis zijn geweest. En plaatst men naast dit maatschappelijke rechten ook verleend werden aan de-

reglement voor de VU nog dat voor het oefenen van genen die aan de rijksuniversiteiten het doctoraal examen

toezicht en tucht over de studenten, dan moet het de niet- met goed gevolg hadden afgelegd — men behoefde dus

christelijke student, aangetrokken door Fabius' verzeke- niet meer gepromoveerd, doctor, te zijn, maar men was

ring dat hij vrij was en geen instemming met de beginse- doctorandus — werd bij koninklijk besluit ook voor de

len der universiteit van hem werd verlangd, toch wel VU die regeling geldend verklaard voor de studierich-

wonderlijk te moede zijn geweest wanneer hem, als hij na tingen die toen volledig aan de wetteUjke eisen voldeden.

een dag van hard studeren 's avonds, als hij keurig en Eveneens bij koninklijk besluit werd ook voor later inge-

broodnuchter uit een amsterdams cabaret naar buiten stelde faculteiten die regeling van kracht, voor de facul-

kwam, artikel zes van dat tuchtreglement (vastgesteld in teit der wis- en natuurkunde b.v. bij koninklijk besluit

hetzelfde jaar waarin Fabius zo nadrukkelijk die on- van 7 januari 1933.

gebondenheid van de studenten uitsprak) onder de neus

werd gehouden:

Strafbaar is in de studenten met name: spotternij met het De gebondenheid der studenten komt bij examens

heilige; het niet eeren van wie in den kring der Universiteit aan de orde

boven hem gesteld zijn; het verwaarloozen van hunne stu-

diën; het maken van schulden; dronkenschap; bezoeken Zo Ugt het probleem tot zijn eenvoudigste vormen her-

van café-chantant's... enzovoort. leid voor ons. Trachten we nu enkele hoofdmomenten

van de strijd hierover historisch te beUchten.

De VU werd met de vraag naar het gebondenheidsstand-

De promotie-fuik punt der studenten voor het eerst praktisch geconfron-

teerd toen het eerste candidaatsexamen in de theologie in

Bijzonder onaangenaam kon de situatie worden voor de zicht kwam, dat van de student J. H. Houtzagers, die in

niet-christelijke student in de laatste fase van zijn studie. 1880 als nummer één was ingeschreven. De notulen van

Wilde hij die beëindigen met het verdedigen van een de senaat zeggen over dat komende examen dan duide-

proefschrift, dan kon hij tot zijn schrik bemerken met zijn lijk:

komst naar de VU in een fuik te zijn gezwommen. De Rector stelt de vraag aan de orde, of aan onze Univer-

Die beeldspraak is niet van hem en niet van ons, maar siteit bij candidaats- en doctoraal-examen, alleen moet

wordt gebruikt in een officieel rapport van de hooglera- geoordeeld worden naar de hoeveelheid der verkregen

ren R. H. Woltjer en Fabius, in 1913 uitgebracht; en blijk- kundigheden, of ook gelet moet worden op de beginselen

baar is die stoute beeldspraak nog ouder. Wat toch was en richting der examinandi. De beraadslaging over die

het geval? ledere student heette welkom te zijn en de vraag geeft aanleiding tot uitvoerige gedachtenwisse-

examenreglementen stelden geen eis ter zake van instem- ling. . .

ming met de beginselen. Maar stond hij voor de promo- En zoals dat meestal gaat bij heel hete brei; Men loopt er

tie, dan moest hij verklaren als doctor omheen en neemt slechts een voorlopige beslissing: De

. .. het standpunt te aanvaarden van de Vrije Universiteit, theologische faculteit moet zelf maar beslissen.

die voor al haar onderwijs op den grondslag der Gerefor- Dat zou zich later wreken. Als er rond 1911 weer vragen

meerde beginselen staat... rijzen over de examens — waarover straks uitvoeriger —

Daarbij is het beeld van de fuik althans voor de periode blijkt ieder die voorlopige beslissing, maar vooral de

tót 1921 niet overdreven. Door Kuypers strijd voor de daarbij door de rector gestelde vraag op eigen wijze te

38

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen