Een blinkend spoor - pagina 32
Beeld van een eeuw geschiedenis der vereniging voor wetenschappelijk onderwijs op gereformeerde grondslag 1879-1979
van onveranderlijke artikelen De uitdrukking „en die de kwellende onzekerheid over de vraag wat gerefor-
dus onveranderlijk zijn" m het zojuist geciteerde oude meerde beginselen zijn, bestaan, als op de jaarvergade-
art 12 ging uit van een rechtsopvatting bij erflatmgen ring twee jaar later gesproken wordt over een voorstel
enzovoort, die in 1965 verouderd was De Vereniging vast te stellen dat grondslag van het onderwijs de heilige
heeft in haar gelederen, ook in haar bestuursorganen, schrift IS, naar de verklaring van de dne formulieren van
altijd knappe juristen geteld en het wegnemen van dit enigheid Kort daarna, op de jaarvergadenng van 1901,
struikelblok der onveranderlijkheid heeft dan ook niet waar Kuyper als de grote stembusoverwinnaar uitbundig
veel moeite gekost Waren art 1, 2 en 8 onveranderlijk, wordt bejubeld, spreekt de machtige man weer de wens
dat zelfde was niet vastgelegd ten aanzien van art 12 uit dat de gereformeerde beginselen zullen worden om-
Wijzigde men dus dat art 12 door die onveranderlijkheid schreven Op die zelfde vergadering wijst zijn medestan-
van art 2 daar te schrappen, dan was er geen enkele der van den beginne, prof F L Rutgers, de man die in de
formele juridische moeilijkheid meer om de door de tijd samenstelling en formulering van de statuten de leidende
achterhaald geachte term gereformeerde beginselen te rol had gespeeld, er op — punctueel als altijd — dat art 12
vervangen door een beter geachte formulering het loslaten van de term gereformeerde beginselen belet
Beter, ja zoals velen van ons dat nu tenminste zien Weer Waren dat meningen van hoogleraren, de Vereniging het
„Tempora mutantur et nos in lUis" Ook plechtige, ko- bij monde van de curator Th Heemskerk evenmin on-
ninklijk goedgekeurde statuten worden nooit voor de duidelijkheid over de koers bestaan De Vereniging, zei
eeuwigheid geschreven en de laatste wijzigingen tonen hij op diezelfde jaarvergadering van 1901
wat ironisch aan dat de schijnbaar waterdichte jundische streeft naar de strengste rechtzinnigheid, naar de
methode van de stichters geen onveranderlijkheid van zuiverste orthodoxie
menselijke formuleringen garandeerde En in 1903 wordt stoer verzekerd
De vlag van het Gereformeerde beginsel wappert in den
top van den mast even helder als te voren
Het lange veranderingsproces omstreeks 1900 Niet alleen geven de stukken te zien dat bij vele hooglera-
ren in de loop der jaren de reserve ten aanzien van die
Na het eindstation te hebben zien hggen zullen dan nu formulering blijft, maar de logica verklaart dat ook De
enkele tussenstations worden aangedaan Tussen de oude Vereniging kan tot de orde van de dag overgaan na de
formulering van art 2 in 1878 en de nieuwe van 1971 hgt vaststelling dat ze voor
een proces van verandering, dat bijna een eeuw geduurd alle onderwijs, dat in hare scholen wordt gegeven, geheel
heeft In hoofdstuk I werden de moeilijkheden over de en uitsluitend op den grondslag der gereformeerde begin-
gereformeerde beginselen in de eerste periode van de selen
geschiedenis der Vereniging geschetst tot ongeveer de staat, maar het waren de docenten die dat dag in dag uit
eeuwwissehng, in dit tweede hoofdstuk werd, om de ver- moesten trachten waar te maken Voor een eerlijk man,
andering te verklaren, de grote sprong naar 1971 ge- ook of misschien juist als hij een gelovig man was, een
waagd In wat nu volgt wordt geprobeerd, zoals terloops benauwende pretentie Populair gezegd Het was makke-
al werd aangekondigd, de verbinding tussen oud en lijker gezegd dan gedaan Ook hier, toen en nu, een brede
nieuw in dit langdurige proces aan te wijzen Exempla- kloof tussen theorie en praktijk
nsch, want er is aan de formulering van de grondslag zo
lang en zo veel gedokterd, dat zelfs een summiere be-
schrijving daarvan zeker de omvang zou vragen van dit Groetende aarzeling na 1900
hele boek
Ook na het vertrek van Lohman bleef, anders dan de in BIJ de hoogleraren, opgetreden na 1900, hoort men de
hoofdstuk I gesignaleerde verzuchting zou kunnen doen vrees voor die kloof steeds duidelijker uiten R H Wol-
vermoeden tjer is zes jaar hoogleraar als hij het waagt te zeggen dat
De pijnlijke worsteling voor de zuiverheid onzer beginse- de verschillen uit de 16e en 17e eeuw met meer passen m
len IS nu (in 1897) achter de rug. de 20e En op de jaarvergadering in Dordrecht in 1913
28
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1979
Publicaties VU-geschiedenis | 200 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1979
Publicaties VU-geschiedenis | 200 Pagina's