Een blinkend spoor - pagina 58
Beeld van een eeuw geschiedenis der vereniging voor wetenschappelijk onderwijs op gereformeerde grondslag 1879-1979
licht en bovendien moet hij (zij) verklaren bij benoeming
zich in ieder geval gebonden te achten aan de verwach-
ting in de geest van die doelstelling te zullen werken. Het
in zwang zijnde woord „dispensatieverlening" is zo ge-
zien niet helder. Bij zo'n benoeming worden dan wel
allerlei praktische argumenten afgewogen, maar regle-
mentair is vastgelegd dat niet bij het gewicht van die
argumenten alleen de beslissing ligt, maar allereerst bij
de vraag of het belang van de universiteit in het licht van
haar doelstelling bij zo'n „benoeming ex art. 6.1" bevor-
derd wordt. Bij benoeming van leden van het college van
bestuur, dat is dus in een sleutelfunctie, is die mogelijk-
heid van ontheffing uitgesloten.
Er schuilt onmiskenbaar een gevaar in het verlenen van
zo'n ontheffing, al moet men er zich wel voor wachten
zo'n zeer uitzonderlijke benoeming te denken als een
veel voorkomende, nu of in de toekomst. Maar zou het
ooit Uchtvaardig gebeuren en zouden alleen praktische
argumenten tot zo'n besluit leiden, dan zou het gevaar ongeveer bij toerbeurt op en zolang er weinig waren,
van uithoüing van het christelijk karakter van de univer- traden zij meer dan eens als rector op. Zo fungeerden de
siteit niet denkbeeldig zijn. oudste hoogleraren als F.L. Rutgers, Fabius en Woltjer
Men moet zo'n „benoeming met ontheffing" zien als een sr. vijf maal een jaar als rector, A. Kuyper — die door
zeer uitzonderlijke nooddwang. Daarbij is het -- en dat is politieke bedrijvigheid vooral sinds 1900 gaandeweg '
een andere kant van het geval — niet absoluut uitgesloten minder contact met de VU onderhield — vier maal. De
dat de benoeming van iemand, die zo'n ontheffing heeft jongere generatie droeg de rectorsketen mindere malen
gekregen in het contact met hen, die wél met de doelstel- en met langere onderbrekingen; zo Woltjer jr. en P.A.
ling instemmen, juist door zijn kritische opstelling die Diepenhorst drie maal. Na de instelling van de vierde
anderen brengt tot bezinning op die doelstelling. faculteit in 1930 was geen enkele hoogleraar meer dan
Eén ding moet onomstotelijk vaststaan: Historisch gezien twee maal rector en door het zich steeds uitbreidende
is de VU een christelijke instelling voor wetenschappelijk aantal hebben veel hoogleraren de rectorale waardigheid
onderwijs en onderzoek en wanneer haar christelijk ka- nooit bekleed.
rakter verloren gaat, is ze ontworteld en ze kan, gedecon- Die toeneming van hoogleraren maakte de senaat te mas-
fessionaliseerd, losgemaakt van de christelijke overtui- saal om doeltreffend te werken. Uit zijn midden werden
ging, heel wel een uitstekende universiteit zijn, maar ze is assessoren (letterlijk; bijzitters) benoemd en dit college
dan geen voortzetting van de VU van 1880 meer. van rector en assessoren, aanvankelijk gevormd uit één
vertegenwoordiger van elke faculteit, nam de senaat veel
werk uit handen. Met de schaalvergroting nam ook het
Hoogleraren en lectoren (1.4) aantal assessoren toe en in het cursusjaar 1958/9 veran-
derde de naam in senatus contractus (letterlijk: samenge-
Maar bepalen we ons nu tot de organisatie van de vierde trokken senaat), die aanvankelijk naast de rector (voor-
afdeling van de voorhoede, die van hoogleraren en lecto- zitter) 17 leden telde, aanmerkelijk meer dan er facultei-
ren. Ze waren verenigd in de senaat, die geleid werd door ten waren, maar meer als een soort evenredige vertegen-
de rector magnificus. Deze werd op voordracht van de woordiging daarvan. Een ander gevolg van de toeneming
senaat voor ieder academisch jaar, dat begon op 20 okto- van werkzaamheden was in 1965 de benoeming van twee
ber — de openingsdag van de VU in 1880 — benoemd conrectoren. Datzelfde jaar wordt ook gebroken met het
door directeuren. De eerste hoogleraren volgden elkaar eenjarig rectoraat, Het terrein van werkzaamheden was
54
mmÊmÉ-^ j^m^Bnoi::^.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1979
Publicaties VU-geschiedenis | 200 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1979
Publicaties VU-geschiedenis | 200 Pagina's