Een blinkend spoor - pagina 51

Voorhoede en achterban

Eenheid in verscheidenheid achterban wordt dan gevormd door de tienduizenden,

die de Vereniging en de VU op enigerlei wijze begeleiden

De titel van dit hoofdstuk mag om misverstand te voor- en steunen Wanneer als criterium voor deze onderschei-

komen wel kort verklaard worden, hoe ingeburgerd in ding het „zeer betrokken zijn" wordt gesteld, volgt daar-

VU-knngen met name het woord achterban ook mag uit dat er geen absolute scheiding te maken is

zijn BIJ de betekenissen van het woord achterban gaat

hier de oude historische betekenis voorop „de heerban",

de gezamenlijke dienstphchtigen En daar sluit het woord In de voorhoede vooraan de stichters (II)

voorhoede bij aan de voorste afdehng van een voortruk-

kende troepenmacht Toegepast op de Vereniging be- Eerst dan iets over de voorhoede Daar vragen eerst de

tekent die militaire terminologie dan de eenheid in ver- stichters de aandacht Zij waren het, die de Vereniging

scheidenheid van allen die onderweg zijn op de mars- oprichtten en het stichtingskapitaal van een ton bijeen-

route die bij de stichting der Vereniging bepaald werd brachten Ze waren 43 in getal ' Aanvankelijk werden er

het zoeken van Gods eer op het terrein der weten- vijf met bij name genoemd, maar van twee hunner (J van

schappen Alphen en ds B van Schelven) komen de namen op latere

Het IS nodig die eenheid hier voorop te stellen, want in lijsten van stichters wel voor Hun aandeel in het stich-

het dagelijks spraakgebruik krijgt het woord achterban tingskapitaal was zeer ongelijk Zo tekende W Hovy, van

soms een ongewenste, kleinerende betekenis Het is een 1879 tot 1896 voorzitter van het college van directeuren,

eeuw lang de grote kracht der Vereniging geweest dat die voor niet minder dan f 25 000 - in en met Th Sanders, die

eenheid bij alle verscheidenheid zo duidelijk heeft ge- al in 1881 overleed, wordt hij gerekend bij de „Hoofd-

sproken Waar in de wereld vmdt men tienduizenden stichters pleegvaders onzer stichting"

mannen en vrouwen die zich inspannen om een universi- Willem Hovy (1840-1915) zou als het ideaal Verenigmgs-

teit te stichten en in stand te houden'' Die uit hun dage- lid model kunnen staan Niet allereerst omdat hij veel

lijkse beslommeringen stapten om naar hun VU-dagen te geld en tijd voor die Vereniging heeft overgehad Ook

reizen om daar naar wetenschappelijke lezingen te luis- met omdat zijn actieve geest zich op zo velerlei gebied

teren'' Waar elders ter wereld heeft men miljoenen bij- bewoog HIJ was werkzaam op het terrein der volkshuis-

eengebracht — letterlijk, zoals Kuyper het zei bij de stich- vesting, streefde naar een pensioenregehng voor dienst-

ting „van achter de baktrog en de ploegschaar zal het geld boden, was voorzitter van de vereniging tot werkver-

worden ingezameld" — voor een eigen universiteif schaffing aan bhnden, bestuurslid van de centrale bond

Dit alles IS al vaak gezegd, te vaak misschien als men let van christelijke hefdadige inrichtingen, eerste onderteke-

op de kribbige reacties die zo'n hennnering soms uitlokt naar van het volkspetitionnement van 1878 enzovoort

Maar wie histone beschnjft kan om zulke opvallende Kortom, een 19e-eeuwse kapitalist die m een bepaalde

feiten met heen, al is hij zich bewust dat hij gevaar loopt maatschappij-reconstructie moeilijk past, maar niet daar-

aangezien te worden als een enthousiaste, maar kortzich- om kan hij als ideaal van een hd van de Vereniging

tige secretaris van een dorpse postduivenvereniging, die dienen Zou men hem daaraan spiegelen, dan zou het

met kan begrijpen dat zijn verslag in het plaatselijk aantal goede leden wel uiterst klem moeten zijn Maar we

nieuwsblad lachwekkend aandoet voor wie een krant op- bedoelen iets anders, iets dat door zeer velen bereikt kan

slaat om wereldnieuws te lezen worden belangstelling voor de Vereniging te hebben en

met uitsluitend betalend, maar vooral kritisch hd te zijn

De eenheid dus voorop, maar daarin is verscheidenheid

Want dat is Hovy geweest De gedwongen ontslagaan-

Zonder te pogen die verscheidenheid precies te defi-

vrage van prof Lohman b v stuitte hem zo tegen de

niëren willen we stellen dat hier tot de voorhoede ge-

borst, dat hij de Vereniging met langer als directeur

rekend worden al degenen die bij het werk van de Vereni-

meende te kunnen dienen Hoeveel leden der Vereniging

ging of van de VU zeer betrokken zijn of geweest zijn,

zoals de stichters, directeuren, curatoren, hoogleraren en

andere docenten en ook de medewerkers, het administra- 1 Gedenkboek 1955, blz 72 noemt er 40, van wie de namen

tief en technisch personeel en de studenten, de grote bekend zijn

47

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen