Een blinkend spoor - pagina 29

nemen — diepgaand bestudeerd wordt, hoe hij geworden bedacht worden dat verandenng van de formulenng van

IS zoals wij hem zien, dan treedt deze koning vooral naar de grondslag niet hetzelfde is als het veranderen van die

voren als de kampioen van het europese Rooms-Katho- grondslag-zelf

licisme in het door de mohammedaanse Moren bedreig- De verandenngen der omstandigheden sinds 1879, maar

de Spanje Als dan in de Nederlanden de onderdanen ook wijziging van inzichten sindsdien, maakten het voor

zich eveneens tegen de rooms-kathoheke kerk verzetten de Vereniging, die bij de tijd wilde blijven, vele malen

en bovendien, evenals de Moren, het koninklijk gezag nodig de statuten te wijzigen, zo in 1903, 1908, 1924,

bestrijden, moet Fihps hard tegen hard spelen Is het dan 1936, 1965, 1971 en het laatst m 1975 Bij de wijziging van

met begrijpelijk dat de inquisitie haar wrede werk gaat 1903 IS het contract met de Gereformeerde kerken een

doen'' — Alles begrijpen is alles, of althans veel vergeven voorbeeld van verandering in omstandigheden, en een

Het beeld is dan ook veel genuanceerder, maar vooral veranderde bevoegdheid van directeuren ten aanzien van

ook veel milder dan dat uit de vorige eeuw curatoren en hoogleraren is een voorbeeld van verander-

Hier treedt dan het aangeduide gevaar exemplarisch aan de inzichten In 1965 maken de grote veranderingen sinds

het licht Naast het verglijdende, het wordende, het histo- de laatste oorlog ingrijpende herzieningen nodig

rische, gevat in grondbegrippen van tijd en ruimte, dreigt

er nauwelijks plaats over te bhjven voor het boventijde-

lijke De geschiedenis wordt gemakkelijk verabsoluteerd Het grondslagartikel bijna een eeuw onveranderd

Voor de christelijke wetenschapsman — en ook voor die

hem volgen — wordt het wel heel erg moeilijk Waar blijft Bij al die statutenwijzigingen heeft het grondslagartikel

hij bij de beoordehng van de geschiedenis met de nor- (2) zich staande gehouden tot de wijziging van 1975, zij

men, ontieend aan de wetten van God'' God, die met het soms ook onder een ander nummer Dat dit artikel

gevat kan worden in de begrippen van ruimte en tijd, die bijna een eeuw lang onveranderd bleef, ondanks het feit

eeuwig en alomtegenwoordig is dat art 12, waarbij het grondslagartikel onveranderlijk

was verklaard, al geschrapt was, is alleszins begrijpelijk

Het drukte het bestaansrecht van de VU uit Het probeer-

Statutenwijzigingen geen teken van zwakheid de m woorden de gedachte vorm te geven dat ook op het

terrein van de wetenschappen Gods eer moet worden

Als nu hier de verandering van de formulering van de gezocht

grondslag ter sprake komt moeten we eerst proberen alle Vooral dat laatste is uitermate belangnjk Bij de korte

krampachtigheid te vermijden, met dadelijk het woord aanduiding van historisme is er op gewezen dat in de

,afglijden" in de mond nemen Er khnkt in dat woord geschiedenis twee elementen de aandacht vragen, het

een waarde-oordeel, uitgesproken voor de zaak histo- wordende en het zijnde, waarbij te grote aandacht voor

risch overwogen is en de materie is te moeilijk om die met het eerste het normbesef, dat het tweede stelt, dreigt te

kreten te benaderen ondermijnen Nu is de formulering van een grondslag als

Drie dingen vragen bij die verandering van de formule- het ware een ontmoetingspunt van het tijdelijke en het

ring van de grondslag vooraf even de aandacht Eerst, dat tijdeloze De norm, die voor alle tijden bedoeld is, moet

de stichters bij de opstelling der statuten (goedgekeurd in m een bepaalde tijd worden ver-woord En als er nu een

1879) de grondslag der gereformeerde beginselen zo be- dmg sterk aan de tijd gebonden is, dan is dat wel het

langrijk hebben geacht, dat ze het grondslagartikel (art woord Al m de oudheid gold het „Verba valent usu",

2) in artikel 12 onveranderlijk verklaarden, en dan wekt woorden ontlenen hun waarde aan het gebruik, zijn met

de verandering van een door de oprichters onveranderlijk absoluut Niemand uit de menigte, die van de pohtie-

verklaard artikel een zeer begnjpelijk wantrouwen — In agent het bevel knjgt „vooruit, achteruit'" waagt het dat

de tweede plaats dat m een zindelijke discussie het woord bevel woordelijk op te volgen, intuïtief wetend dat het

verandering niet op voorhand vervangen mag worden woord „vooruit" met letterlijk mag worden opgevat —

door het woord verzaking, als zouden beide woorden zo En wie vindt, om nog een voorbeeld te geven, het vreemd

ongeveer hetzelfde zijn - En in de derde plaats moet dat rode kool als groente wordt betiteW Taal is in dit

25

'atmmÊÊ^ÊÊÊSli^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen