Een blinkend spoor - pagina 39

schade van die botsing voor de Vereniging te beperken gebondenheidsstandpunt Van de oprichting van de VU

Lettend op de ingekomen klachten — de klaagmuur van afwas gezegd dat de universiteit niet alleen vrij was van

de VU heeft zelden gebrek aan bezoekers gehad' — ver- de overheid, maar ook van de kerk Gold nu dat „vnj van

klaarde hij dat de vier aangeklaagde docenten niet in de kerk" wel als het de Hervormde, maar niet als het de

strijd kwamen met art 2 en m volle rechten moesten Gereformeerde kerk betroP

gehandhaafd worden Maar ook toonde hij begrip voor Tegen nadere bepaling van de term gereformeerde be-

de aanklagers ginselen, waaraan de senaat al sinds 1894 bezig was, kon

De door de vier docenten aangenomen houding heeft on- moeilijk bezwaar gemaakt worden, maar iets anders was,

der ons volk verwarring gesticht Ze heeft zeer velen en dat van de senaat op de jaarvergadering van 1928, waar

daaronder de warmste voorstanders van onze Universiteit, een gehele dag aan de bespreking van de slepende zaak-

bedroefd, pijn gedaan, ze heeft belangstelling gedoofd En Geelkerken gewijd werd, een betuiging van instemming

onze Universiteit kan dat met hebben met dit rapport gevraagd werd De rector magnificus A

Maar te fel stonden Geelkerkianen en Synodalen tegen- A van Schelven uitte bezwaren tegen deze vraag naar

over elkaar om zo gemakkelijk de storm met begrip voor instemming en zei onomwonden, dat hij in die eis in de

de standpunten van beide partijen te bezweren Op de eerste plaats een vrijheidsbeperking van hoogleraren

huishoudelijke vergadering te Arnhem in 1927, die onder door de ledenvergadering zag en in de tweede plaats een

leiding van Colijn stond, werd — zoals reeds werd aange- poging om de Vrije Universiteit kerkelijk-gereformeerd

stipt — een voorstel van de theoloog dr K Dijk en twee te maken

andere predikanten aangenomen, inhoudend dat onder- De vrees van hoogleraren, dat hun vrijheid zou worden

zocht zou worden of art 2 inhield de gereformeerd-syno- aangetast, scheen in het rapport al bij voorbaat ontze-

dale interpretatie van het schnftgezag Hoe belangrijk nuwd Het stelde dat de docenten vrij waren, doch dat

deze zaak werd geacht kan blijken uit het feit, dat er zo'n hun onderwijs gebonden was aan de gereformeerde be-

, zware" commissie van onderzoek werd ingesteld Ze ginselen Maar de kwestie-Lohman had geleerd dat men

telde met minder dan tien leden en als voorzitter fungeer- met zulke onderscheidingen voorzichtig moest zijn

de de oud-minister van oorlog J J C van Dijk, directeur Toen (in 1896) was spitsvondig geponeerd dat Lohman

der Vereniging Leden waren, naast de voorsteller K „organisch" vrij was en hij de vrijheid had heen te gaan,

Dijk, een tweede directeur, ook oud-minister en boven- maar „mechanisch" was hij niet vnj, omdat hij niet bij de

dien oud-gouvemeur-gener,aal A W F Idenburg, de cu- Vereniging hoorde, wier beginselen hij niet bleek te aan-

ratoren mr Th Heemskerk (ook al een oud-mimster) en vaarden Met dat al was Lohman, die om de VU te helpen

ds T Ferwerda, de hoogleraren A Anema en F W zijn ambt als rechter te 's-Hertogenbosch had opgegeven

Grosheide, de kamper hoogleraar J Ridderbos, de toe- en naar Amsterdam was gekomen, met zijn gezm behalve

komstige leider van de a r partij J Schouten en mr H J in de „organische vrijheid" ook in de nare kou komen te

Hellema (secretans) staan

De opsomming van kwahteiten der leden kan tot naden- Maar met veel overreding lukte het in 1928 toch het

ken stemmen De theologen vormden daarin geen meer- rapport door de colleges van directeuren en curatoren

derheid, als om te kennen te geven dat men zich niet in de unaniem aangenomen te krijgen, alleen bij de senaat

kerkelijke strijd mengde, een overwicht van a r pohtici — onthielden twee leden de gevraagde betuiging van in-

de party, die evenals de VU formeel niet aan een kerk stemming er aan Op de volgende jaarvergadering bleken

gekoppeld was — scheen een zekere garantie te bieden die twee overreed te zijn en ze gaven in 1929 alsnog de

dat de commissie zou slagen m een „pohtieke" oplossing gevraagde verklaring Men zou kunnen menen dat deze

De hoofdinhoud van het rapport der commissie (onvoor- volledige pacificatie de ledenvergadering toch wel bevre-

waardelijk schriftgezag) kwam in het vonge hoofdstuk digd moet hebben Maar met zonder reden zeiden we in

reeds ter sprake, hier schenken we even aandacht aan de hoofdstuk I, dat het beginsel niet alleen als een boze fee

procedure Ook hoogleraren, die Geelkerken niet toege- aan de wieg der Vereniging heeft gestaan, maar haar en

daan waren, hebben in die procedure een aanslag op hun de VU ook altijd kwellend bleef begeleiden

persoonlijke vrijheid gezien, een overdrijving van het De Vereniging bestaat al een halve eeuw als deze zaak-

35

I

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen