Een blinkend spoor - pagina 21
Beeld van een eeuw geschiedenis der vereniging voor wetenschappelijk onderwijs op gereformeerde grondslag 1879-1979
"onze Hoogeschool met den
Bijbel" (1894), ook in het
nieuwe gebouw.
Bibliotheek hoofdgebouw,
1967
gens — dit even terzijde — het exclusivisme van Rutgers Vrije Universiteit. Lohman spreekt in een brief van 27
en de zijnen treft men in dezelfde tijd ook aan op politiek juni 1896 van „Calvinistische of gereformeerde opvat-
gebied. Op de jaarvergadering der Vereniging in 1897 tingen". Vooral bij de eerste generatie van leden der
zegt Fabius letterlijk dat wie Vereniging was er voor dat als het ware herontdekte Cal-
ethischen (met een kleine e gespeld!) en Calvinisten (met vinisme een laaiend enthousiasme, getuigend van diepe
een hoofdletter) in ééne anti-revolutionaire partij wou dankbaarheid. Soms neemt dat enthousiasme groteske
saambrengen, spot, zij het ook uit onkunde, met Groen's vormen aan en wordt het een triumfalisme dat voor latere
tranen en zielelijden. generaties lachwekkend is. Zoals op de befaamde Sein-
Voor ons is die koppeling van hoger onderwijs en poHtie- post-vergadering in 1895, wanneer de directeur Hovy
ke partij wat vreemd. Maar de eerste halve eeuw (wat probeert Lohman te redden van de felle aanval van wie
ruim te nemen) was dat de gewoonste zaak van de wereld. om Lohmans vermeende afwijken van de gereformeerde
Leiders in de a.r. partij als Kuyper, Colijn en Schouten, beginselen bloed willen zien en stoer gezegd wordt:
om er maar drie te noemen, waren in de Vereniging vi>ant liever nog laten wij. Calvinisten, ons schip in de lucht
eveneens leiders. En had de A.R.P. bij de verkiezingen vliegen, dan dat we het, terwille van eenig persoon, zouden
een verlies geleden, dan werden op de jaarvergadering de laten stranden.
aanwezige a.r. pohtici van de trouw der VU-mensen ver- Dat triumfalisme khnkt vooral sterk door bij Fabius, die
zekerd en werd hun nood in het gebed gebracht. Hadden in een toespraak trots spreekt van
ze gewonnen, dan werd dat op de jaarvergadering dank- het Gereformeerde, het Calvinistische, of het bij uitne-
baar herdacht en soms klonk wat een verslag noemt mendheid nationale.
de Calvinistische lijfpsalm, het „Geloofd zij God met Geen jaarvergadering, of er wordt een telegram van
diepst ontzag", breed en statig. trouwbetuiging gestuurd naar de Koningin-Regentes of
Soms ook was alleen de verschijning van één der a.r. de Koningin; geen maaltijd op de toogdagen of het „Wil-
kopstukken voldoende om spontaan de mannenbroeders helmus" wordt ernstig en ontroerd gezongen.
te doen verrijzen en hem een „Dat 's Heeren zegen op U Voor een goed begrip is het nodig hier wel te nuanceren.
daal' " toe te zingen. „Hij kreeg een daaltje", zeiden de Als Fabius het Calvinisme verheerlijkt is dat wat men zou
studenten gemeenzaam. kunnen noemen een historisch Calvinisme: niet een reli-
gieuze 16e-eeuwse interpretatie van Christendom, maar
veel meer omvattend; een levenspatroon, zoals dat in de
Gereformeerd of calvinistisch? Nederlanden van de 16e en 17e eeuw werd verondersteld
te zijn gevolgd. Bavinck omschrijft Lohmans afwijken
Terugkerend naar het betoog over de gereformeerde be- van de gereformeerde beginselen met deze in dit verband
ginselen behoeft voorgaande uitweiding geen excuses: veelzeggende woorden:
De grote voorkeur voor de term calvinistische universiteit Het verschil met Prof. Lohman komt hierop neer, dat hij
en calvinistische beginselen legt een duidelijk verband de Gereformeerde beginselen niet in de historie wil opzoe-
tussen universiteit, kerk en politiek, ongeacht de term ken, ze niet wil formuleeren en systematiseeren, noch ze
17
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1979
Publicaties VU-geschiedenis | 200 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1979
Publicaties VU-geschiedenis | 200 Pagina's